Zgodnie z ww. ustawą, usługę farmacji klinicznej może świadczyć farmaceuta posiadający tytuł specjalisty z zakresu farmacji klinicznej, szpitalnej lub farmakologii, a także osoby będące w trakcie odbywania tych specjalizacji, pozostające pod opieką specjalisty z powyższych dziedzin.
Ośrodki specjalizacyjne w Polsce
Zgodnie z Ustawą o zawodzie farmaceuty szkolenie specjalizacyjne mogą realizować uczelnie prowadzące studia na kierunku farmacja, po uzyskaniu akredytacji udzielonej przez dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.
Jeszcze niespełna 5 lat temu lista akredytowanych ośrodków do prowadzenia specjalizacji z farmacji klinicznej była bardzo wąska. Farmaceuci mogli kształcić się w tym kierunku jedynie na Uniwersytecie Medycznym im. Piastów Śląskich we Wrocławiu oraz na Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
Dzisiaj lista ta jest zdecydowanie dłuższa. Do pierwszych placówek dołączyły następujące uczelnie:
- Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie
- Uniwersytet Medyczny w Lublinie
- Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
- Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
- Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
Łączna liczba akredytowanych miejsc wynosi 438. Jest to dowód na to, że farmaceuci chcą rozwijać tę dziedzinę w Polsce.
Czym tak naprawdę jest farmacja kliniczna?
Wydany przez Ministerstwo Zdrowia w 2021 roku dokument strategiczny „Zdrowa Przyszłość. Ramy strategiczne dla systemu ochrony zdrowia na lata 2021–2027, z perspektywą do 2030 r.” przedstawia społeczeństwo polskie jako jedno z najszybciej starzejących się w Unii Europejskiej. Zwiększona populacja osób starszych charakteryzuje się wielochorobowością, a co za tym idzie, wielolekowością. W efekcie dochodzi do zwiększonego popytu na usługi ochrony zdrowia, a jak wiadomo, zasoby kadr medycznych są ograniczone, w dodatku ciągle się zmniejszają.
Jednym z rozwiązań wydaje się być wykorzystanie potencjału farmaceutów i zwiększenie ich roli w systemie ochrony zdrowia. Farmaceuta kliniczny jest w stanie rozpoznać i zaspokoić indywidualne potrzeby pacjenta, zapewnić mu efektywną, ale przede wszystkim skuteczną farmakoterapię.
Obecność farmaceuty klinicznego w zespole terapeutycznym daje wiele korzyści, do których zalicza się przede wszystkim zwiększenie jakości i bezpieczeństwa farmakoterapii, np. poprzez dostosowanie leczenia do obowiązujących wytycznych, wieku pacjenta, chorób towarzyszących, ograniczenie interakcji lekowych i występowania działań niepożądanych.
Istotnym argumentem są również korzyści farmakoekonomiczne – optymalizacja terapii przez farmaceutów klinicznych może w efekcie powodować redukcję kosztów leczenia. Pozostały personel medyczny dzięki pomocy farmaceuty może być odciążony i przeznaczyć zaoszczędzony czas na inne czynności fachowe. Prawidłowo dobrana farmakoterapia pozwala na skrócenie czasu hospitalizacji, redukcję ponownych przyjęć na oddział, a także dodatkowych wizyt u lekarzy POZ. Wszystkie te kwestie podkreślają pozytywny wymiar obecności farmaceuty klinicznego i jego współpracy z zespołami interdyscyplinarnymi.
- Czytaj także: Nowe programy specjalizacji dla farmaceutów
Polskie Towarzystwo Farmacji Klinicznej
W 2020 roku w Polsce nastąpił duży krok w kierunku rozwoju dziedziny farmacji klinicznej w naszym kraju, bowiem zostało założone Polskie Towarzystwo Farmacji Klinicznej, które zrzesza osoby chcące działać w tym kierunku, mocno wspiera jego rozwój m.in. poprzez organizację cyklicznych spotkań czy webinarów, a także opracowywanie wytycznych i standardów wykonywania usług farmacji klinicznej.
Wydaje się, że farmacja kliniczna ma realne szanse na dalszy rozwój w Polsce, co jest wspierane przez aktywność PTFK, współpracę międzynarodową oraz rosnące zainteresowanie środowiska medycznego korzyściami płynącymi z integracji farmaceutów klinicznych w procesie leczenia.
Autor: Aleksandra Golik
