Antybiotykoterapia zwiększa ryzyko zakażenia Clostridioides difficile. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w stanie ciężkim

C. difficile pozostaje ważnym problemem szpitalnym

Clostridioides difficile to bakteria odpowiedzialna za znaczną część zakażeń związanych z opieką zdrowotną. Zakażenie może prowadzić do ciężkiej biegunki, zapalenia jelita grubego, a w najcięższych przypadkach nawet do zgonu pacjenta.

Rozwojowi zakażenia sprzyja zaburzenie naturalnej mikrobioty jelitowej, a jednym z najważniejszych czynników wywołujących takie zmiany jest właśnie antybiotykoterapia.

Antybiotyki są głównym czynnikiem ryzyka

Dane przywoływane przez badaczy wskazują, że wcześniejsza ekspozycja na antybiotyki jest najważniejszym czynnikiem zwiększającym ryzyko rozwoju CDI.

W dużym badaniu obejmującym ponad pół miliona hospitalizacji wykazano, że każdy kolejny dzień antybiotykoterapii przed hospitalizacją wiązał się ze wzrostem ryzyka późniejszego wystąpienia zakażenia C. difficile.

Autorzy podkreślają również, że ryzyko nie jest takie samo dla wszystkich grup leków. Szczególnie często wymieniane są:

• cefalosporyny,
• fluorochinolony,
• karbapenemy,
• klindamycyna.

Pacjenci w stanie ciężkim są szczególnie narażeni

Na oddziałach intensywnej terapii antybiotyki stosowane są bardzo często, a pacjenci zwykle posiadają dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak zaawansowany wiek, wielochorobowość, długotrwała hospitalizacja czy leczenie immunosupresyjne.

To sprawia, że zakażenia C. difficile pozostają jednym z najważniejszych problemów związanych z bezpieczeństwem farmakoterapii u pacjentów w stanie ciężkim.

Antimicrobial stewardship może ograniczać ryzyko

Eksperci od lat wskazują, że jednym z najskuteczniejszych narzędzi ograniczania liczby zakażeń CDI jest racjonalna antybiotykoterapia prowadzona w ramach programów antimicrobial stewardship (AMS).

Działania te obejmują między innymi:

• ograniczanie nieuzasadnionego stosowania antybiotyków,
• skracanie czasu terapii do niezbędnego minimum,
• wybór preparatów o węższym spektrum działania, gdy jest to możliwe,
• regularną ocenę zasadności kontynuacji leczenia.

Według specjalistów ograniczenie niepotrzebnej ekspozycji na antybiotyki może zmniejszać ryzyko rozwoju CDI oraz wspierać walkę z narastającą opornością drobnoustrojów.

Ważna rola farmaceutów szpitalnych

Farmaceuci szpitalni są jednymi z kluczowych uczestników programów AMS. Ich zadania obejmują ocenę farmakoterapii, identyfikowanie potencjalnych problemów związanych ze stosowaniem antybiotyków oraz wspieranie zespołów klinicznych w doborze odpowiedniego leczenia.

W praktyce oznacza to również udział w działaniach mających ograniczać ryzyko zakażeń Clostridioides difficile poprzez promowanie racjonalnej antybiotykoterapii i monitorowanie bezpieczeństwa leczenia.

Źródło

Inspiracją do artykułu był materiał„Antibiotic exposure and Clostridioides difficile infection risk in critically ill patients” opublikowany w serwisie Hospital Pharmacy Europe.