Eladynos (2022) – zaawansowana osteoporoza u kobiet w okresie pomenopauzalnym
Substancją czynną preparatu Eladynos jest abaloparatyd, należący do analogów parathormonu o działaniu anabolicznym. Abaloparatyd, podobnie jak hormon przytarczyc, stymuluje tworzenie kości, aktywując osteoblasty. Eladynos przeznaczony jest do stosowania u kobiet w okresie pomenopauzalnym, w zaawansowanej osteoporozie szczególnie, gdy inne leki są przeciwwskazane lub nieskuteczne.
Stosowany jest podskórnie w dawce 3 mg dziennie, a maksymalny całkowity czas trwania leczenia abaloparatydem powinien wynosić 18 miesięcy. Skuteczność i bezpieczeństwo Eladynos oceniono w badaniu obejmującym ponad 2 tys. kobiet po menopauzie. Wykazano, że Eladynos jest skuteczniejszy niż placebo w redukcji złamań kręgosłupa: 0,5% pacjentek stosujących Eladynos doświadczyło nowego złamania kręgosłupa, w porównaniu z 4,2% w grupie otrzymującej placebo.
Abaloparatyd może powodować nagłe spadki ciśnienia i przyspieszenie akcji serca (w ciągu 4 h od podania). Objawy, takie jak zawroty głowy, kołatanie serca, nudności ustępują zwykle po położeniu się. Pierwsze podanie musi odbyć się pod nadzorem medycznym, a lek należy podawać w miejscu, gdzie pacjent może usiąść lub położyć się.
Yselty (2022) – objawy mięśniaków macicy
Produkt leczniczy Yselty jest wskazany do stosowania w leczeniu objawów mięśniaków macicy o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego u dorosłych kobiet w wieku rozrodczym. Yselty występuje w postaci tabletek 100 lub 200 mg, a substancją czynną jest linzagoliks. Linzagoliks jest antagonistą receptora hormonu uwalniającego gonadotropinę (GnRH) w przysadce mózgowej. Powoduje zależną od dawki supresję hormonu luteinizującego (LH) i hormonu folikulotropowego (FSH), co prowadzi do zmniejszenia stężenia estradiolu i progesteronu we krwi, hormonów sprzyjających rozwojowi mięśniaków macicy. Zmniejszenie stężenia estrogenu i progesteronu hamuje proliferację komórek mięśniaków i prowadzi do ich obumierania, co skutkuje zmniejszeniem mięśniaków i złagodzeniem objawów, takich jak obfite krwawienia miesiączkowe i bóle brzucha.
Linzagoliks podaje się zwykle z terapią hormonalną (tzw. terapia ABT, add-back therapy), dodając:
- estradiol w celu łagodzenia objawów związanych z zahamowaniem produkcji endogennego estrogenu, takich jak uderzenia gorąca i utrata gęstości mineralnej kości;
- octan noretysteronu, który ma równoważyć działanie estrogenu, zmniejszając ryzyko przerostu endometrium.
Yselty można przyjmować długotrwale, jednak ze względu na ryzyko obniżenia gęstości mineralnej kości, zaleca się monitorowanie jej podczas leczenia. Osoby z osteoporozą nie powinny stosować Yselty, a pacjentkom z czynnikami ryzyka osteoporozy zaleca się wykonać badanie densytometryczne metodą DXA przed rozpoczęciem leczenia. Przed terapią konieczne jest zastąpienie wszelkiego rodzaju antykoncepcji hormonalnej na niehormonalne metody zapobiegania ciąży.
Ryeqo (2023) – objawy mięśniaków macicy i endometriozy
Ryeqo to drugi lek zarejestrowany w leczeniu umiarkowanych i ciężkich objawów mięśniaków macicy u kobiet w wieku rozrodczym. Dodatkowo może być stosowany w celu łagodzenia objawów endometriozy u kobiet, które wcześniej były już leczone z powodu tej choroby. Ryeqo jest preparatem trójskładnikowym zawierającym relugoliks (antagonistę GnRH) oraz estradiol i octan noretysteronu w ramach terapii ABT. Występuje w postaci tabletek do przyjmowania 1 raz dziennie.
Relugoliks powoduje zależne od dawki zahamowanie uwalniania LH oraz FSH, czego konsekwencją jest zmniejszenie wytwarzania progesteronu i estrogenu. W przeciwieństwie do linzagoliksu relugoliks hamuje owulację, dlatego zapewnia odpowiednią antykoncepcję po miesiącu stosowania. Ryego jest przeznaczony do przewlekłego leczenia, ale podobnie jak w przypadku Yselty wymaga monitorowania gęstości mineralnej kości. Osteoporoza, choroby zakrzepowo-zatorowe oraz nowotwory hormonozależne są przeciwskazaniem do stosowania preparatu.
Veoza (2023) – objawy menopauzy
Veoza (fezolinetant) jest pierwszym, niehormonalnym lekiem przeznaczonym do łagodzenia umiarkowanych do ciężkich objawów naczynioruchowych związanych z menopauzą. W okresie menopauzy, ze względu na spadek poziomu estrogenu, zostaje zaburzona równowaga między tym hormonem a neurokininą B, białkiem regulującym temperaturę ciała w mózgu. Fezolinetant jako antagonista receptora dla neurokininy B przywraca tę równowagę, zmniejszając liczbę i intensywność uderzeń gorąca czy nocnych potów. Jednoczesne stosowanie Veoza z umiarkowanymi lub silnymi inhibitorami CYP1A2 jest przeciwwskazane. Należą do nich, np.: środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol, fluwoksamina i ciprofloksacyna.
Obgemsa (2024) – nadreaktywny pęcherz (rekomendacja do zatwierdzenia)
W kwietniu tego roku EMA wydała pozytywną opinię, zalecając przyznanie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu leku Obgemsa. Lek przeznaczony jest do objawowego leczenia dorosłych z zespołem pęcherza nadreaktywnego, który najczęściej dotyczy kobiet. Substancją czynną Obgemsa jest vibegron – selektywny agonista receptorów beta-3 adrenergicznych (β3-AR). Poprzez aktywację receptorów β3-AR w pęcherzu moczowym, vibegron spłaszcza i wydłuża dno pęcherza, ułatwiając magazynowanie moczu.
Autor: mgr farm. Beata Rychlewska – Kłaput
Bibliografia:
[1] „Medicines | European Medicines Agency”. Dostęp: 12 czerwiec 2024. [Online]. Dostępne na: https://www.ema.europa.eu/en/medicines
[2] „Eladynos Charakterystyka Produktu Leczniczego.pdf”.
[3] „Yselty Charakterystyka Produktu Leczniczego.pdf”.
[4] „Ryeqo Charakterystyka Produktu Leczniczego.pdf”.
[5] „Veoza Charakterystyka Produktu Leczniczego.pdf”.
[6] C. for D. E. and Research, „For Healthcare Professionals | FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems”, FDA, cze. 2024, Dostęp: 12 czerwiec 2024. [Online]. Dostępne na: https://www.fda.gov/drugs/drug-interactions-labeling/healthcare-professionals-fdas-examples-drugs-interact-cyp-enzymes-and-transporter-system
