Główne przyczyny otyłości to nieprawidłowe nawyki żywieniowe, w tym spożywanie wysokokalorycznych, przetworzonych produktów oraz niska aktywność fizyczna. Nie u wszystkich pacjentów zmiana stylu życia oraz ograniczenie spożywania kalorii w ciągu dnia, przynosi zadowalający efekt terapeutyczny. W takim przypadku koniecznością może okazać się poddanie operacji bariatrycznej.
Na czym polega poddanie się operacji bariatrycznej?
Operacja bariatryczna, to inaczej mówiąc – zabieg zmniejszenia żołądka. W większości przypadków polega na laparoskopowej rękawowej resekcji – czyli usunięciu krzywizny większej żołądka, a narząd ten przyjmuje kształt rury łączącej przełyk z dwunastnicą.
Zabieg ten może być refundowany przez NFZ, dla chorych z otyłością:
- III stopnia ( BMI ≥40 kg/m2),
- II stopnia ( BMI 35–39,9 kg/m2), jeśli wystąpiły u chorego powikłania otyłości, a redukcja masy ciała może przynieść poprawę w zakresie chorób wywołanych nadmierną masą ciała.
Niezbędna opieka nad pacjentem po operacji baraitrycznej
Leczenie chirurgiczne otyłości powinno mieć charakter interdyscyplinarny a pacjent objęty opieką zarówno przed zabiegiem jak i po wypisaniu ze szpitala. Podstawowym procesem przed zabiegiem powinna być wstępna redukcja masy ciała, która zmniejsza ryzyko powikłań okołooperacyjnych. Pacjent powinien być świadomy, że długotrwałe efekty operacji bariatrycznej wystąpią tylko wtedy, gdy trwale zmieni swoje nawyki żywieniowe i styl życia.
Po samym zabiegu pacjent pozostaje na diecie płynnej/półpłynnej, dopiero stopniowo dodawane są pokarmy miksowane (puree) oraz papki. Pacjent będzie szybciej odczuwał sytość dlatego niezwykle istotne jest, aby posiłki były dobrze skomponowane i zawierały odpowiednią ilość białka oraz witamin i minerałów. Konieczna może okazać się konsultacja z dietetykiem i ustalenie indywidualnej diety, z właściwie dobraną kalorycznością.
- Czytaj także: Otyłość a modyfikacja farmakoterapii u pacjentów
Ryzyko niedoborów pokarmowych
W wyniku zmniejszenia pojemności żołądka może dojść do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych. Dodatkowo pacjent będzie spożywał mniejsze objętości pokarmów, co może doprowadzić do niedoborów mikro- i makroelementów. Najczęściej dotyczy to witamin z grupy B (szczególnie kobalaminy), witaminy D, wapnia oraz żelaza, dlatego pacjent powinien być tego świadomy i zwiększyć podaż tych składników w swojej diecie.
Odpowiednio zbilansowana dieta powinna zmniejszyć ryzyko niedoborów i powikłań – np. w postaci anemii megaloblastycznej lub anemii z niedoboru żelaza.
Warto kontrolować stan odżywienia chorego po operacji bariatrycznej, zaleca się wykonanie – po 3, 6 i 12 miesiącach – a następnie co najmniej raz w roku następujących badań:
- morfologii krwi,
- ferrytyna w surowicy,
- poziom kwasu foliowego, witaminy B12, witaminy D i wapnia w surowicy,
- testów czynnościowych nerek i wątroby,
Bardzo często pacjentom zaleca się profilaktyczne zażywanie suplementów diety zawierających tiaminę, kwas foliowy, selen, cynk oraz żelazo. Niekiedy konieczne są zastrzyki z żelaza oraz podanie domięśniowe witaminy B12. W przypadku wapnia, lepiej przyswajalny jest ten z diety, dlatego nie zaleca się rutynowo przyjmowania suplementów z tym minerałem, a jedynie zwiększenie podaży pokarmowej – najlepiej w kilku posiłkach dziennie.
Autor: mgr farm. Anna Janaszkiewicz
Źródła:
https://ptlo.org.pl/resources/data/sections/114/ws_otylosc.pdf
https://podyplomie.pl/chirurgia/15964,powiklania-po-operacjach-bariatrycznych
https://www.mp.pl/pacjent/dieta/lista/107469,odzywianie-po-operacji-bariatrycznej-zoladka
