Interwencja farmaceuty zmniejszyła liczbę błędów lekowych. Wyniki nowego badania

Hospitalizacja często wiąże się ze zmianami w farmakoterapii. Lekarze modyfikują dawkowanie, odstawiają część preparatów lub włączają nowe leki. Po wypisie pacjent otrzymuje nowe zalecenia, które musi samodzielnie wdrożyć w codziennym życiu.

To właśnie wtedy najczęściej dochodzi do rozbieżności pomiędzy lekami stosowanymi przed hospitalizacją a terapią zaleconą po opuszczeniu oddziału. W efekcie mogą pojawiać się pominięcia leków, błędne dawkowanie lub kontynuowanie preparatów, które powinny zostać odstawione.

Farmaceuci sprawdzali terapię przy przyjęciu i wypisie

W opublikowanym badaniu oceniono skuteczność uzgadniania leków prowadzonego przez farmaceutów u pacjentów hospitalizowanych na oddziałach internistycznych. W grupie interwencyjnej farmaceuci przeprowadzali uzgadnianie farmakoterapii zarówno przy przyjęciu do szpitala, jak i podczas wypisu. Dodatkowo pacjenci otrzymywali instruktaż dotyczący dalszego stosowania leków.

Następnie wyniki porównano z grupą pacjentów objętych standardową opieką. Celem było sprawdzenie, czy udział farmaceutów przekłada się na ograniczenie liczby błędów lekowych i poprawę bezpieczeństwa terapii.

Różnica okazała się ogromna

Wyniki badania pokazały wyraźną przewagę modelu uwzględniającego aktywny udział farmaceuty. Istotne klinicznie błędy lekowe przy wypisie stwierdzono u 9,3% pacjentów objętych interwencją farmaceutyczną oraz u 61,9% pacjentów otrzymujących standardową opiekę.

Analiza statystyczna wykazała, że uzgadnianie leków prowadzone przez farmaceutów istotnie zmniejszało prawdopodobieństwo wystąpienia błędu lekowego. Badacze wskazują, że jest to kolejny dowód na znaczenie farmaceutów w procesie zapewniania bezpieczeństwa farmakoterapii.

Problemy nie kończą się po wyjściu ze szpitala

Autorzy kolejnego badania zwrócili uwagę, że część problemów pojawia się już po wypisie. Analiza przeprowadzona 30 dni po zakończeniu hospitalizacji wykazała, że pacjenci często samodzielnie modyfikują sposób stosowania leków. Niektóre zmiany są zamierzone, inne wynikają z niezrozumienia zaleceń lub pomyłek.

Badacze wykazali, że interwencja farmaceuty obejmująca uzgadnianie leków i edukację pacjenta zmniejszała prawdopodobieństwo wystąpienia klinicznie istotnych, niezamierzonych rozbieżności lekowych po wypisie.  Według autorów oznacza to, że odpowiednio prowadzona edukacja może przynosić korzyści również po zakończeniu pobytu pacjenta w szpitalu.

Farmaceuci stają się ważnym elementem procesu wypisu

Eksperci od lat podkreślają, że przejście pacjenta pomiędzy różnymi poziomami opieki zdrowotnej jest jednym z najbardziej wrażliwych momentów całego procesu leczenia. Właśnie wtedy pojawia się wysokie ryzyko błędów związanych z farmakoterapią.

Coraz więcej systemów ochrony zdrowia rozwija więc usługi farmaceutyczne obejmujące uzgadnianie leków, przeglądy farmakoterapii oraz edukację pacjentów przed wypisem. Zdaniem ekspertów działania te pozwalają nie tylko ograniczać liczbę błędów, ale również poprawiać ciągłość opieki nad pacjentem.

Co to oznacza dla farmacji szpitalnej?

Wyniki badań pokazują, że farmaceuci mogą odgrywać kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa farmakoterapii podczas wypisu pacjentów ze szpitala. Analiza stosowanych leków, identyfikowanie potencjalnych niezgodności oraz edukacja pacjentów pozwalają ograniczać liczbę błędów pojawiających się na tym etapie leczenia.

W obliczu rosnącej liczby pacjentów z wielochorobowością i polipragmazją znaczenie takich działań może w najbliższych latach jeszcze wzrosnąć. Eksperci podkreślają, że rozwój usług farmacji klinicznej związanych z wypisem pacjentów stanowi jeden z kluczowych kierunków rozwoju nowoczesnej farmacji szpitalnej.

Źródła

1. Jošt M. i wsp. Effectiveness of pharmacist-led medication reconciliation on medication errors at hospital discharge and healthcare utilization in the next 30 days: a pragmatic clinical trial. Frontiers in Pharmacology, 2024.
2. Jošt M. i wsp. Pharmacist-led hospital intervention reduces unintentional patient-generated medication discrepancies after hospital discharge. Frontiers in Pharmacology, 2024.
3. Transitions of care: integrating pharmacists to prevent harm worldwide. European Journal of Hospital Pharmacy, 2026.
4. Stoll JT, Weidmann AE. Development of hospital pharmacy services at transition of care points: a scoping review. European Journal of Hospital Pharmacy.