W przypadku pozaszpitalnego zapalenia płuc (CAP, community-acquired pneumonia) międzynarodowe wytyczne rekomendują przejście z antybiotyku podawanego dożylnie na leczenie doustne, gdy stan pacjenta jest stabilny klinicznie. Takie postępowanie uznawane jest za bezpieczne, a jednocześnie pozwala ograniczyć koszty leczenia oraz skrócić hospitalizację.
Mimo tych zaleceń wcześniejsze badania wskazywały, że w codziennej praktyce klinicznej decyzja o zmianie terapii często zapada później niż powinna. Dlatego naukowcy z Holandii postanowili sprawdzić, jak wygląda to w rzeczywistych warunkach szpitalnych.
Przeanalizowano ponad 200 hospitalizacji
Badanie objęło 214 dorosłych pacjentów hospitalizowanych z powodu pozaszpitalnego zapalenia płuc. Głównym celem była ocena, jak często dochodziło do zmiany antybiotykoterapii dożylnej na doustną w ciągu pierwszych 72 godzin od przyjęcia do szpitala.
Naukowcy analizowali również długość hospitalizacji, czas antybiotykoterapii, wskaźniki stanu zapalnego, ponowne przyjęcia do szpitala oraz śmiertelność w ciągu 30 dni od wypisu.
Autorzy odnotowali, że u 187 z 214 pacjentów, czyli 87,4%, zastosowano zmianę z leczenia dożylnego na doustne. W grupie tej u 146 chorych, co odpowiada 68,2% wszystkich badanych, zmiana nastąpiła w ciągu pierwszych 72 godzin hospitalizacji i została zakwalifikowana jako „wczesna”.
Wczesne przejście na terapię doustną częściej dotyczyło młodszych pacjentów oraz osób z łagodniejszym przebiegiem choroby ocenianym przy pomocy wskaźnika Pneumonia Severity Index (PSI).
Krótszy pobyt w szpitalu i krótsze leczenie
Jednym z najważniejszych wniosków badania była zależność między momentem zmiany terapii a długością hospitalizacji. Pacjenci, u których zastosowano wczesne przejście na leczenie doustne, przebywali w szpitalu krócej niż osoby, u których decyzję podjęto później lub nie podjęto jej wcale. Również całkowity czas antybiotykoterapii był najdłuższy w grupie z opóźnioną zmianą leczenia.
Badacze zwrócili uwagę na interesujący problem organizacyjny. W przypadku 76,5% pacjentów, u których nie zastosowano wczesnej zmiany leczenia, w dokumentacji medycznej nie odnotowano przyczyny takiej decyzji. Autorzy zauważyli również, że w weekendy niemal nie rekomendowano wczesnego przejścia na terapię doustną. Może to sugerować wpływ organizacji pracy szpitala na decyzje terapeutyczne.
Jaką rolę mogą odegrać farmaceuci szpitalni?
Choć badanie koncentrowało się na praktyce klinicznej związanej z leczeniem zapalenia płuc, jego wyniki mogą być istotne także z perspektywy farmacji szpitalnej. Monitorowanie zasadności antybiotykoterapii dożylnej i identyfikowanie pacjentów spełniających kryteria przejścia na leczenie doustne to jeden z elementów działań prowadzonych w ramach programów racjonalnej antybiotykoterapii.
Wyniki badania wskazują, że istnieje przestrzeń do dalszej optymalizacji tego procesu, zwłaszcza w zakresie dokumentowania decyzji klinicznych oraz zapewnienia ciągłości nadzoru nad terapią przez cały tydzień.
Źródło:
Polus M., Nagtegaal J.E., Ramoz Diaz R., Jong E. Evaluation of the timing of switch from intravenous to oral antibiotic therapy in community-acquired pneumonia during hospital admission: cohort study. European Journal of Hospital Pharmacy (2026).
Publikacja: European Journal of Hospital Pharmacy
Udostępnij tekst w mediach społecznościowych
0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [zaloguj się lub zarejestruj]