Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) to choroba zakaźna wywołana przez wirusa HCV (hepatitis C virus). Przewlekła infekcja prowadzi do wieloletniego stanu zapalnego i uszkodzenia wątroby, a nieleczona – może skutkować marskością i rakiem wątrobowokomórkowym.
Do zakażenia dochodzi droga krwi. Obecnie nie ma szczepionki przeciwko WZW C, a z uwagi na fakt, że infekcja często przebiega bezobjawowo, kluczowe jest wykonywanie badań przesiewowych na obecność przeciwciał anty-HCV.
Wirusowe zapalenie wątroby typu C: jaki jest cel terapii i kto może z niej skorzystać?
Głównym celem leczenia WZW C jest zmniejszenie ogólnej śmiertelności oraz ograniczenie rozwoju groźnych powikłań związanych z wątrobą, takich jak marskość wątroby i rak wątrobowokomórkowy. Cel ten osiąga się poprzez całkowite wyeliminowanie wirusa z organizmu, co jest potwierdzone trwałą odpowiedzią wirusologiczną (sustained virologic response, SVR) i jest równoznaczne z wyleczeniem zakażenia HCV.
Obecnie, wszystkie osoby zakażone HCV kwalifikowane są do leczenia, niezależnie od czasu, jaki upłynął od momentu zakażenia, czy stopnia uszkodzenia wątroby. Wyjątek stanowią pacjenci z bardzo krótkim przewidywanym czasem przeżycia z powodu innych, niezwiązanych z wątrobą przyczyn.
Wybór terapii przeciwwirusowej
W leczeniu WZW C stosuje się leki o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym (direct-acting antiviral, DAA). Obecnie zalecana terapia pangenotypowa złożona z 2-4 leków o różnym mechanizmie działania, wykazuje skuteczność na poziomie powyżej 95%, niezależnie od genotypu wirusa. Przy wyborze konkretnego schematu i dawkowania należy wziąć pod uwagę przede wszystkim:
- stopień uszkodzenia wątroby,
- obecność interakcji z innymi stosowanymi przez pacjenta lekami,
- funkcje nerek,
- niepowodzenie poprzedniej terapii DAA,
- obecność zakażenia HBV,
WZW typu C: podstawowe schematy leczenia dostępne w Polsce
W tabeli poniżej przedstawiono rekomendowane leki DAA dla dorosłych pacjentów wcześniej niepoddawanych leczeniu HCV.
| Lek złożony | Czas trwania leczenia | Uwagi |
| Leki pangenotypowe | ||
| glecaprewir GLE 300 mg pibrentaswir PIB 120 mg | 8 tygodni (bez marskości wątroby) 12 tygodni (wyrównana marskość wątroby) | Lek pierwszego wyboru w niewydolności nerek; nie zaleca się stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby klasy B (wg Childa-Pugha), przeciwwskazany jest w klasie C. |
| sofosbuwir SOF 400 mg welpataswir VEL 100 mg | 12 tygodni niezależnie od funkcji wątroby | Opcja dla pacjentów z marskością wątroby w klasie B lub C wg Childa i Pugha. |
| sofosbuwir SOF 400 mg welpataswir VEL 100 mg woksylaprewir VOX 100 mg | 8 tygodni (bez marskości wątroby) 12 tygodni (wyrównana marskość wątroby) | Nie zaleca się stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby klasy B i C (wg Childa-Pugha). |
| Leki genotypowo swoiste* | ||
| sofosbuwir SOF 400 mg ledipaswir LDV 90 mg | 12-24 tygodni (w zależności od funkcji wątroby) | Opcja dla pacjentów z marskością wątroby w klasie B lub C wg Childa i Pugha zakażonych genotypem innym niż GT3 |
| elbaswir EBR 50 mg grazoprewir GZR 100 mg | 12 tygodni | Opcja dla pacjentów z niewydolnością nerek zakażonych genotypami 1 lub 4; przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stopnia B lub C wg Child-Pugh. |
Tabela 1. Rekomendowane leki DAA dla dorosłych pacjentów wcześniej niepoddawanych leczeniu HCV.
* Stosowane tylko w sytuacjach, gdy nie jest możliwe podanie leków pangenotypowych.
Uwaga: przed leczeniem konieczne jest wykonanie testu na obecność HBV, HIV i ciąży.
Interakcje leków przeciwwirusowych
DAA mogą wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Takie interakcje niosą ze sobą ryzyko niepowodzenia terapii HCV lub wystąpienia poważnych działań niepożądanych u pacjenta.
Zawsze przed rozpoczęciem leczenia DAA lub każdą zmianą terapii chorób współistniejących, należy dokładnie sprawdzić potencjalne interakcje lekowe. Niektóre połączenia są bezwzględnie przeciwwskazane, co jest jasno zaznaczone w Charakterystykach Produktów Leczniczych poszczególnych preparatów. Inne wymagają jedynie dostosowania dawki.
Większość wątpliwości można szybko rozwiać, korzystając ze strony https://hep-druginteractions.org/checker. Ta wyszukiwarka obejmuje interakcje leków stosowanych w wirusowych chorobach wątroby typu B, C i D, a także w raku wątrobowokomórkowym i pierwotnym zapaleniu dróg żółciowych. Dodatkowo, na stronie dostępne są praktyczne wskazówki dotyczące terapii DAA dla pacjentów z problemami z połykaniem.
Opracowała: mgr farm. Beata Rychlewska-Kłaput
Bibliografia:
[1] Medycyna Praktyczna: „Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C”. Dostęp: 23 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: http://www.mp.pl/social/chapter/B16.II.7.3.
[2] Państwowy Zakład Higieny: „Wirusowe zapalenie wątroby typu C – informacje ogólne. Dostęp: 23 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: https://epibaza.pzh.gov.pl/story/wirusowe-zapalenie-w%C4%85troby-typu-c-informacje-og%C3%B3lne
[3] Główny Inspektorat Sanitarny: „Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) – Dostęp: 23 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: https://www.gov.pl/web/gis/wirusowe-zapalenie-watroby-typu-c-wzw-c
[4] Tomasiewicz K. i in..: Leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C. Zalecenia Polskiej Grupy Ekspertów HCV na rok 2023. Med. Prakt., 2023; 1: 41–52
[5] K. M. Sullivan, i in. „A Bitter Pill to Swallow: Why Medication Safety Is Critical in Hepatitis C Treatment”, Pharm. Ther., t. 43, nr 12, s. 764–768, grudz. 2018.
[6] British Liver Trust: Hepatitis C. Dostęp: 23 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: https://britishlivertrust.org.uk/information-and-support/liver-conditions/hepatitis-c/
[7] American Association for the Study of Liver Diseases and the Infectious Diseases Society of America: „Simplified HCV Treatment* for Treatment-Naive Adults Without Cirrhosis | HCV Guidance”. Dostęp: 23 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: https://www.hcvguidelines.org/treatment-naive/simplified-treatment
[8] Charakterystyka Produktu Leczniczego „Maviret 100 mg/40 mg tabletki powlekane glekaprewir/pibrentaswir”. Dostęp: 22 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2017/20170726138539/anx_138539_pl.pdf
[9] Charakterystyka Produktu Leczniczego „Epclusa 400 mg/100 mg tabletki powlekane sofosbuvir/velpatasvir”. Dostęp: 23 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2020/20200825148798/anx_148798_pl.pdf
[10] Charakterystyka Produktu Leczniczego „Harvoni 90 mg/400 mg tabletki powlekane ledipasvir/sofosbuvir”. Dostęp: 24 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2017/20170223136941/anx_136941_pl.pdf
[11] Charakterystyka Produktu Leczniczego „Zepatier 50 mg/100 mg tabletki powlekane grazoprevir/elbasvir”. Dostęp: 23 czerwiec 2025. [Online]. Dostępne na: https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2018/20180615141454/anx_141454_pl.pdf
