Zarówno działania prewencyjne jak i profesjonalna opieka diabetologiczna wymagają stałego rozwoju i aktualizacji wiedzy medycznej. Poniższy artykuł podsumowuje najnowsze zmiany dotyczące postępowania klinicznego z chorymi na cukrzycę typu II.
Badania przesiewowe w kierunku cukrzycy typu II
W kwestii badań przesiewowych w kierunku diagnostyki cukrzycy typu II wskazano, że najczulsza metodą wykrywania stanu przedcukrzycowego pozostaje doustny test tolerancji glukozy i powinien być on zlecany, mimo niechęci części pacjentów do jego wykonania.
Wartość hemoglobiny glikowanej w zakresie 5,7– 6,4% może świadczyć o obecności stanu przedcukrzycowego. W takiej sytuacji należy oznaczyć glikemię na czczo, ale najlepiej byłoby wykonać doustny test OGTT.
Stosowanie leków inkretynowych
U pacjentów ze stanem przedcukrzycowym i BMI ≥ 27 kg/m2, oprócz zaleceń dietetycznych dotyczących zmiany stylu życia, należy rozważyć wprowadzenie farmakoterapii agonistą receptora GLP-1 (semaglutyd, liraglutyd) lub agonisty receptorów GIP/GLP-1, czyli tirzepatydem.
Ze względu na wspólną patogenezę otyłości, cukrzycy typu II oraz chorób sercowo-naczyniowych, wśród pacjentów ze stanem przedcukrzycowym ale z otyłością i zdiagnozowanymi chorobami sercowo-naczyniowymi, również rekomenduje się terapię otyłości agonistami receptora GLP-1, które mają udowodnione działanie zmniejszające ryzyko sercowo-naczyniowe.
U chorych z przewlekłą chorobą nerek, została dodana rekomendacja, że semaglutyd jest pierwszym agonistą receptora GLP-1, dla którego udowodniono wpływ na zwolnienie tempa spadku GFR oraz na redukcję ryzyka zgonów z przyczyn nerkowych.
Ryzyko hipoglikemii przy stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika
Po raz kolejny podkreśla się, że stosowanie pochodnych sulfonylomocznika (gliklazyd, glimepiryd) powinno być mocno ograniczone u osób z zespołem kruchości, ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia hipoglikemii i wystąpienia groźnych powikłań. U wszystkich pacjentów w wieku podeszłym ta grupa leków powinna być stosowana z dużą ostrożnością.
Systemy ciągłego monitorowania glukozy
U osób stosujących insulinoterapię metodą wielokrotnych wstrzyknięć, rekomenduje się aby stężenie glukozy oznaczane było przy pomocy systemów do ciągłego monitorowania poziomu cukru. System CGM (ang. Continuous Glucose Monitoring) pozwala stale monitorować glikemię bez konieczności nakłuć skóry, a dedykowana aplikacja analizuje odczytane wyniki oraz alarmuje chorego, jeśli glikemia osiągnie zbyt niski lub wysoki poziom.
Najnowsze rekomendacje podkreślają, jak istotne jest wprowadzanie systemów CGM do kontroli glikemii u seniorów, po 65. roku życia, zarówno chorujących na cukrzycę typu I jak i II, o ile tylko przyjmują insulinę. U tych chorych, system CGM powinien być preferowany, w odróżnieniu od tradycyjnych glukometrów do pomiaru glikemii z palca.
Nadciśnienie tętnicze i cukrzyca typu II
Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami, terapię nadciśnienia tętniczego krwi u chorych z cukrzycą typu II powinno rozpoczynać się od wartości ≥ 130/80 mm Hg. Terapię można rozpocząć po maksymalnie 3 miesięcznym okresie próby, kiedy to pacjent powinien zastosować leczenie niefarmakologiczne, w tym zmianę diety, ograniczenie podaży sodu i zwiększenie aktywności fizycznej. Celem terapeutycznym, do którego należy dążyć jest osiągnięcie wartości120–129/70–79 mm Hg.
Farmakoterapię należy rozpoczynać od stosowania skojarzenia dwóch leków, najlepiej w formie jednego preparatu skojarzone: inhibitora konwertazy angiotensyny (ACEI) lub antagonisty receptora angiotensynowego AT1 (sartany) z dihydropirydynowym antagonistą wapnia albo diuretykiem tiazydowym lub tiazydopodobnym.
Taką farmakoterpię powinno kontynuować się nieprzerwanie aby zmniejszyć ryzyko sercowo-naczyniowe.
Opracowała: mgr farm. Anna Janaszkiewicz
Źródła:
https://ptdiab.pl/zalecenia-ptd/zalecenia-kliniczne-dotyczace-postepowania-u-osob-z-cukrzyca-2025
