Radiofarmaceutyki zmieniają diagnostykę i leczenie. Przed farmaceutami nowe wyzwania

Europejska Agencja Leków zwraca uwagę na dynamiczny rozwój rynku radiofarmaceutyków oraz rosnącą liczbę nowych produktów opracowywanych do zastosowań diagnostycznych i terapeutycznych. Jednocześnie eksperci wskazują na potrzebę dalszego rozwoju kompetencji i infrastruktury niezbędnej do ich stosowania.  Rosnące znaczenie radiofarmaceutyków wiąże się z rozwojem medycyny spersonalizowanej i nowoczesnych metod leczenia nowotworów.

Przygotowanie radiofarmaceutyków wymaga rygorystycznych procedur

W opublikowanym w 2026 roku badaniu oceniano funkcjonowanie szpitalnej pracowni radiofarmacji pod kątem zgodności z obowiązującymi standardami jakości i bezpieczeństwa. Audyt obejmował wszystkie etapy procesu, od przyjęcia produktów po ich przygotowanie, kontrolę jakości i gospodarkę odpadami promieniotwórczymi.

Autorzy podkreślają, że radiofarmacja należy do najbardziej wymagających obszarów działalności farmaceutycznej, ponieważ łączy zagadnienia farmaceutyczne, techniczne i radiologiczne.

Większość procedur spełniała wymagania

Badanie wykazało wysoką zgodność z obowiązującymi standardami. Całkowity poziom zgodności oceniono na 87%. Najlepiej oceniono organizację pracy, przygotowanie radiofarmaceutyków, procedury kontroli jakości oraz działania związane z ochroną radiologiczną.

Jednocześnie audyt pozwolił wskazać kilka obszarów wymagających poprawy, między innymi dotyczących identyfikowalności przygotowywanych produktów, procedur higienicznych oraz gospodarki odpadami promieniotwórczymi.

Farmaceuci odpowiadają za bezpieczeństwo całego procesu

Eksperci podkreślają, że rola farmaceutów w radiofarmacji wykracza daleko poza przygotowanie produktu. Obejmuje ona nadzór nad jakością, dokumentacją, zgodnością z wymaganiami regulacyjnymi oraz bezpieczeństwem pacjentów i personelu.

Wraz z rozwojem nowych radiofarmaceutyków zakres tych obowiązków będzie prawdopodobnie dalej się zwiększał.

Rozwój radiofarmaceutyków jest jednym z najbardziej dynamicznych trendów obserwowanych obecnie w farmacji szpitalnej. Wzrost liczby nowych terapii oraz rosnące wymagania dotyczące jakości sprawiają, że znaczenie farmaceutów pracujących w tym obszarze będzie stale rosło.

Eksperci przewidują, że w najbliższych latach radiofarmacja stanie się jeszcze ważniejszym elementem nowoczesnej diagnostyki i terapii, a farmaceuci będą odgrywać kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa tych procedur.

Źródła

1. EMA. Radiopharmaceuticals EU-IN Horizon Scanning Report, 2026.
2. Zemmouri SY i wsp. Evaluation of professional practices in hospital radiopharmacy using a process-based clinical audit: a quality improvement study. European Journal of Hospital Pharmacy, 2026.