Apteka szpitalna jest miejscem, które poprzez mnogość procesów powtarzalnych, czasem uciążliwych, idealnie nadaje się na usprawnienie. Rozwiązaniem może być wprowadzenie technologii automatycznych. Zrobotyzować można takie czynności jak magazynowanie i wydawanie leków, ich wytwarzanie, weryfikację i dostarczanie na oddziały. Jak zatem zautomatyzować pracę w aptece szpitalnej?
Jak zautomatyzować pracę w aptece szpitalnej? Zacznijmy „po polsku”, czyli od obaw
Szukanie dziury w całym to niestety nasza narodowa cecha. Co prawda nie jest to – jak mogło by się wydawać – coś kompletnie złego. Pozwala spojrzeć na daną sprawę pod kątem bezpieczeństwa czy przewidzieć stojące przed nami przeszkody. Ostatecznie pozwala znaleźć na nie rozwiązania. Pod kątem automatyzacji apteki szpitalnej, można wyróżnić kilka problemów, które mogą prowadzić do zaniechania wprowadzenia tego rozwiązania do polskich szpitali. Są to najczęściej: cena; brak fizycznej przestrzeni na jej wprowadzenie; przeświadczenie o tym, że jest dobrze tak jak jest; brak wizji zysków wynikających z wprowadzenia zmian; brak kompatybilności z resztą systemu. Skupmy się na kilku aspektach które trzeba rozważyć, wprowadzając robotykę do aptek szpitalnych. Mowa o pieniądzach, miejscu i czasie oraz bezpieczeństwie.
- Czytaj także: Robotyzacja aptek – udogodnienie czy zbędny wydatek?
Jak przedłużyć czas życia leku w szpitalu?
Jednym z aspektów polityki lekowej szpitala, jest dystrybucja leku z apteki na oddziały. Koszt na tym etapie, który można łatwo zredukować poprzez mechanizację to ten, wynikający z terminowania się leków. A nie ma co się oszukiwać, że najważniejszym argumentem przemawiającym za lub przeciw wprowadzeniu automatyzacji do apteki szpitalnej są pieniądze. Terminujące się leki, to jeden z najbardziej bezsensownych sposobów tracenia pieniędzy. Dlatego rozsądnym wydaje się jego zredukowanie do minimum. Pomaga w tym system taki jak automatyczne szafy lekowe. Ich wprowadzenie na oddziały i nadzorowanie przez personel apteczny, skutkuje oszczędnością do nawet 40% kosztów. Inne rozwiązanie, które warto wprowadzić jest znane jako system Unit Dose. Polega ono na wydawaniu dokładnie przepisanej liczby dawek, zamiast całych opakowań na oddziały. Przykładowo wprowadzenie Unit Dose w szpitalu w Sosnowcu pozwolił zaoszczędzić 1,5mln złotych rocznie.
Misce, fiat czas i przestrzeń!
Czas to pieniądz – bez wątpienia. Dlatego rozwiązania przyspieszające pracę, również są na wagę złota. Jeśli dodać do tego oszczędność miejsca, zajmowanego przez leki, to mamy idealny przykład na to, w jaki sposób można wykorzystać automatyzację w aptece szpitalnej. Roboty apteczne zapewniają maksymalizację dostępnej przestrzeni. Ponadto, dzięki kompatybilności z programami komputerowymi, umożliwiają kontrolę stanów magazynowych. Przez to stanowią podpowiedź dla osoby zajmującej się zamawianiem towaru i analizą lekową szpitala. Dają one dane odnośnie rozchodu leków w przystępnej formie. Optymalizacja miejsca i czasu uwidacznia się również w sposobie układania towaru. Pozornie wbrew logice – nie pod względem alfabetycznym czy zgodnie z przeznaczeniem terapeutycznym. Są one układane pod względem tego, jak często dane leki są wydawane, przez co kompletowanie zleceń jest jeszcze szybsze.
BHP(L) – Bezpieczeństwo i Higiena Produktów Leczniczych.
Wpływ automatyzacji na to, czy lek nie jest przeterminowany lub pochodzi z prawidłowego łańcucha dostaw, została przedstawiona powyżej. Natomiast przez to, że apteki szpitalne są również małymi przedsiębiorstwami farmaceutycznymi, w których następuje produkcja leków, procedury ich wytwarzania dają miejsce na wykorzystanie robotów. Automatyzacja apteki szpitalnej może usprawnić proces wytwarzania cytostatyków, które oddziałują toksycznie na otoczenie, w tym przygotowujących je farmaceutów. Pomoc robotów w metodach grawimetrycznego lub wolumetrycznego ich przygotowania pomaga w precyzyjnym odmierzaniu dawki. Przez to redukuje koszt ich ręcznego przygotowywania. Inną grupą leków, której bezpieczeństwo produkcji zwiększyłoby się po wprowadzeniu mechanizacji są antybiotyki. Leki te stosowane w szpitalach na każdym oddziale wymagają środowiska jałowego. Człowiek natomiast jest przecież głównym odpowiedzialnym za kontaminację drobnoustrojami. Dlatego rozwiązania mechanicznej produkcji wydają się szczególnie sensowne w dobie rosnącej oporności bakterii na antybiotyki.
Autor: Adrian Mądry
Literatura:
- https://meblemedyczne.com.pl/?p=295
- ElLithy MH, Alsamani O, Salah H, Opinion FB, Abdelghani LS. Challenges experienced during pharmacy automation and robotics implementation in JCI accredited hospital in the Arabian Gulf area: FMEA analysis-qualitative approach. Saudi Pharm J. 2023 Sep;31(9):101725. doi: 10.1016/j.jsps.2023.101725.
- https://intelimedical.pl/
- Stępniak P, Bialik W, Żuk A. Automatic drug distribution systems (unit dose) in hospitals in Poland and in selected countries in the world. Annales Academiae Medicae Silesiensis. 2017;71:304-13. https://doi.org/10.18794/aams/69486
