Plany WHO
Przyjęty w maju 2015 r. światowy plan działania dotyczący oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe przez państwa członkowskie WHO przyniósł znaczące postęp, choćby w kwestii świadomości, że AMR jest priorytetem w programie działań na rzecz zdrowia w tych krajach. Globalne programy i wydarzenia, takie jak Światowy Tydzień Świadomości Antybiotyków, nadal pomagają w tworzeniu społecznej świadomości i ułatwiają zrozumienie tematu w celu zwiększenia skali działania. Nadużywanie antybiotyków nie tylko w medycynie, ale również przy produkcji żywności przyczyniło się do wzrostu w częstości występowania AMR. W sektorze zdrowotnym, główny powód podawany przez pracowników służby zdrowia i studentów kierunków medycznych dla niewłaściwego stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych to brak zrozumienia i adekwatnej wiedzy fachowej w zakresie radzenia sobie z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe. Jest to fakt niepokojący, bowiem to właśnie w fachowych pracownikach służby zdrowia jedyna nadzieja na powstrzymanie tego niepokojącego trendu.
Odpowiednie kształcenie
Zapewnienie odpowiedniego stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych musi więc polegać na założeniu, iż pracownicy służby zdrowia nabywają niezbędnej wiedzy poprzez właściwy program edukacji i szkolenia. Chociaż większość krajów ma lokalny plan działania w celu zaradzenia AMR, zmienność jakości i nierównomiernego pokrycia inicjatyw mających na celu wzmocnienie kształcenia i szkolenia pracowników służby zdrowia odnośnie AMR wymagają standaryzacji zasobów edukacyjnych dla AMR, który odzwierciedla globalne dowody i praktyki, ale może być przystosowany lokalnie.
Aby osiągnąć ten cel, wspomniany globalny plan działania określa pięć celów strategicznych:
- poprawę świadomości i zrozumienia oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe
- wzmocnienie wiedzy poprzez nadzór i badania
- zmniejszenie częstości występowania infekcji
- zoptymalizowanie stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych
- wzrost inwestycji w nowe leki i narzędzia diagnostyczne
Potrzeba nowych leków
Problem AMR pogłębia właśnie niewystarczająca zachęta ekonomiczna dla prac nad nowymi lekami przeciwdrobnoustrojowymi. Mnogość mechanizmów AMR, w tym oporność bakterii Gram(-) na kolistynę czy karbapenemy jest obecnie największym klinicznym wyzwaniem. Problemem związanym z AMR są choćby częste wczesne powikłania związane z empirycznym stosowaniem antybiotyków, również w profilaktyce okołooperacyjnej, co jest coraz częstszą przyczyną sepsy.
Nie ukrywajmy, rozwój antybiotykooporności jest nieunikniony, zatem musimy starać się opracować innowacyjne rozwiązania czy to w sferze badań na nowymi antybiotykami, szczepionkami, czy przeciwciałami monoklonalnymi.
Perspektywy
AMR stanowi poważne wyzwanie dla opieki zdrowotnej. Zmiany w stosowaniu antybiotyków, interwencje w sektorze zdrowia publicznego wraz z nowymi strategiami przeciwbakteryjnych, są być może w tanie zminimalizować w przyszłości skutki wielolekowej oporności. Działania muszą być jednak z pewnością przeprowadzane wielopłaszczyznowo, zarówno w zakresie edukacji środowiska medycznego i społeczeństwa, lecz także na etapie badań naukowych czy w pracach nad programami rządowymi.
