Zadania i obowiązki farmaceuty szpitalnego
Wraz z rozwojem stanowiska apteki szpitalnej, w której już nie tylko produkowane są leki recepturowe, ale również, w specjalnie do tego przygotowanych pracowniach, leki przeciwnowotworowe oraz mieszaniny do żywienia pozajelitowego, wzrosły także obowiązki farmaceuty. Od teraz farmaceuta przypisany do pracowni żywieniowej stał się pełnoprawnym członkiem zespołu żywieniowego. W związku z tym, we współpracy z lekarzem, pielęgniarką i dietetykiem dba on o właściwą organizację żywienia na oddziałach szpitalnych. Do podstawowym zadań farmaceuty należy teraz organizacja i koordynacja procesu sporządzania mieszaniny odżywczej oraz kontrola sposobu podłączania worków i czasu przetaczania mieszanin. Jego misją jest dopilnowanie, aby mieszanina żywieniowa była wykonana w odpowiednich warunkach i z należytą starannością. To właśnie tutaj niezmiernie ważna jest stała konsultacja w obrębie zespołu, aby jak najlepiej dostosować przypisane żywienie dla pacjenta.
„Do podstawowym zadań farmaceuty należy teraz organizacja i koordynacja procesu sporządzania mieszaniny odżywczej oraz kontrola sposobu podłączania worków i czasu przetaczania mieszanin.”
Farmaceuta, sprawdzając receptę żywieniową zleconą przez lekarza musi zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje lekowe oraz kolejność i ilości podawanych składników odżywczych, tak aby została zachowana „zasada kompletności i proporcjonalności” żywienia pozajelitowego. Kolejnym bardzo ważnym zadaniem farmaceuty jest przekazywanie informacji na temat żywienia pacjentowi, szczególnie w przypadku kontynuacji leczenia w warunkach domowych. Odnosi się to do praktycznego przygotowania takiego pacjenta do samodzielnego podawania mieszaniny. Priorytetowe jest tu podkreślenie wagi sterylności procesu oraz pokierowanie pacjenta w sytuacji wystąpienia jakichkolwiek problemów.
Misja szkoleniowa
Żywienie pozajelitowe stało się prawdziwą domeną specjalizacji dla farmaceutów szpitalnych. Biorąc pod uwagę wysokie kompetencje farmaceuty klinicznego, szerzona powinna być działalność szkoleniowa farmaceutów. Podczas takich szkoleń farmaceuta mógłby dzielić się swoją wiedzą i zdobytym doświadczeniem w zakresie przygotowywania oraz podawania mieszanin i innych leków, możliwych interakcji oraz stosowanego sprzętu z innymi farmaceutami oraz pozostałymi członkami zespołu. Powyższe działania w znaczący sposób podniosłyby świadomość całego zespołu. Wzorując się na Hiszpanii, gdzie farmaceuta został mianowany członkiem komitetu ds. żywienia i dietetyki, należałoby wprowadzić także serię kursów i szkoleń w zakresie żywienia klinicznego.
„Podczas takich szkoleń farmaceuta mógłby dzielić się swoją wiedzą i zdobytym doświadczeniem w zakresie przygotowywania oraz podawania mieszanin i innych leków, możliwych interakcji oraz stosowanego sprzętu z innymi farmaceutami oraz pozostałymi członkami zespołu.”
Obecnie w Polsce prowadzone są nieliczne szkoły podyplomowe i kursy terapii żywieniowej, w której udział biorą zarówno lekarze, jak i farmaceuci oraz osoby z wyższym wykształceniem medycznym w zakresie pielęgniarstwa i dietetyki, współpracujące z lekarzem lub samodzielnie realizujące zadania w zakresie żywienia.
Pozytywna wizja przyszłości
Podsumowując, farmaceuta stanowi integralny człon zespołu żywieniowego. Jego wiedza i doświadczenie w zakresie żywienia klinicznego oraz indywidualne podejście do każdego pacjenta może mieć znaczący wpływ na polepszenie wyników leczenia w szpitalu. I chociaż w Polsce pozycja farmaceuty szpitalnego jeszcze nie jest tak mocna jak w innych krajach Unii Europejskiej, to jesteśmy na dobrej drodze, aby osiągnąć pełną integrację ze środowiskiem lekarskim i pielęgniarkami.
