Farmaceuta na oddziale onkologicznym – jak zacząć?

Oczekiwanie wprowadzenia aktów prawnych regulujących zakres prac i obowiązków aptekarzy szpitalnych nie zmieni faktu, że farmaceuta wchodząc na teren oddział szpitalnego diametralnie zmienia zakres swoich obowiązków. Aktywny udział w procesie terapeutycznym wymaga znacznie więcej niż mnożenia procedur ISO, weryfikowania kompletności dokumentów przed wydaniem kosztownego antybiotyku czy przygotowania zapisów przetargowych.

Oceniając możliwości i zagrożenia wdrożenia farmaceutów do pracy na oddziale onkologicznym należy jasno i precyzyjnie określić zakres zadań i celów do zrealizowania dzięki takiej aktywności. Nowy zakres prac bezwzględnie wymaga poszerzenia wiedzy o elementy kliniczne. Potężny zakres informacji, niezbędnych do odpowiedzi nawet na proste pytania zadawane przez pacjentów, wymaga uprzedniego wdrożenia do charakterystyki pracy oddziału i wymusi częściowe chociaż ukierunkowanie tematyczne. Nie sposób oczekiwać aby jeden farmaceuta, szczególnie na początku swojej drogi zawodowej, był w stanie na równie wysokim poziomie pracować na każdym oddziale, stanowiąc wsparcie zarówno dla lekarzy, pielęgniarek oraz edukując pacjentów.

Jak farmaceuta powinien rozpocząć przygotowanie do pracy na oddziale onkologicznym?

Wbrew pozorom, większość lekarzy przychylnie spogląda na możliwość przekazania części zadań innym fachowcom. Pod warunkiem jednak, że przekonany ich do swoich możliwości w zakresie ich realizacji. Jak to zrobić?

Samokształcenie podstawą zdobycia zaufania lekarzy

Jak rozwiązać problem niedostatku edukacyjnego wyniesionego ze studiów farmaceutycznych, pogłębiony wieloletnią praca biurową i administracyjną w tradycyjnej aptece szpitalnej? Uczestnictwo w szkoleniach kierowanych do farmaceutów nie jest wystarczające, podobnie bierne wysłuchiwanie profesorów na konferencjach typowo lekarskich, nie przynosi efektu. Należy postawić na samodzielną pracę i poszerzanie wiedzy z danego zakresu tematycznego podobnie jak robią to lekarze w trakcie specjalizacji, konsultując się z opiekunem naukowym. Szczególną wartością jest możliwość „przepracowania” kilku pacjentów pod opieką lekarza. W trakcie takiej rozmowy należy przekazać pacjentowi zakres informacji wcześniej ustalony z lekarzem prowadzącym, co jest specyficznym egzaminem umiejętności klinicznych.

„Szczególną wartością jest możliwość „przepracowania” kilku pacjentów pod opieką lekarza. W trakcie takiej rozmowy należy przekazać pacjentowi zakres informacji wcześniej ustalony z lekarzem prowadzącym, co jest specyficznym egzaminem umiejętności klinicznych. „

Opieka nad pacjentami z programów lekowych

Dobrym pomysłem może być zaproponowanie wsparcia farmaceuty w opiece nad pacjentami korzystającymi z tzw. programów lekowych NFZ. Są to świadczenia gwarantowane przez NFZ, dzięki którym pacjenci mogą korzystać z kosztownych terapii. Wadą jest jednak znaczące obciążenie obowiązkami administracyjnymi lekarza prowadzącego terapię, przez co czas niezbędny do przeprowadzenia rozmów o zasadach leczenia, szczególnie na początku terapii jest mocno ograniczony. Częściowo problem rozwiązuje dostępność ulotek dystrybuowanych przez producentów leków, ale nie zastąpią one rozmowy i możliwości wyjaśnienia wątpliwości na początku leczenia. Szeroka oferta dostępnych terapii onkologicznych opartych o programy lekowe, jest problemem tylko pozornie – wiele z nich nie wymaga wsparcia farmaceuty, gdyż są realizowanie w trakcie pobytu w szpitalu.

Non-compliance wyzwaniem dla farmaceutów

Pacjenci korzystający z doustnych leków przeciwnowotworowych wymagają szczególnej troski, bo wraz z ich stosowaniem pojawia się prawie nieobecne do tej pory w onkologii pojęcie non-compliance. Jest to dobre miejsce do wdrożenia dodatkowej usługi medycznej, w której farmaceuta edukuje pacjenta na początku terapii i jest w stanie otoczyć pacjenta opieką polegającą choćby na ocenia systematyczności przyjmowania leków. Z własnego doświadczenia wiem, że pacjenci wstydzą się przyznać lekarzowi o tym, że zapominają przyjmować swoje leki. Poprawa adherence w specjalistycznych terapiach to doskonałe zadanie, które przekona środowisko o korzyściach ze współpracy z farmaceutami.

„Poprawa adherence w specjalistycznych terapiach to doskonałe zadanie, które przekona środowisko o korzyściach ze współpracy z farmaceutami.”

W kolejnych odsłonach omówimy potencjalne możliwości i zadania w wybranych grupach leków i jednostkach chorobowych objętych programami terapeutycznymi.

Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

Łukasz Puchała

Łukasz Puchała - asystent w Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, prowadzi zajęcia z farmakologii na wydziale lekarskim. Członek Prezydium Izby Aptekarskiej w Olsztynie - organizator szkoleń i konferencji. Pracował m.in. na oddziale onkologicznym, obecnie zajmuję się wdrażaniem farmaceutów na oddziały szpitalne.