Doustne suplementy pokarmowe

Żywienie kliniczne w szpitalu kojarzy się nieodłącznie z żywieniem dojelitowym oraz pozajelitowym, i najczęściej do tego się sprowadza. Procedury te są bowiem dość dobrze wycenione przez Narodowy Fundusz Zdrowia, niezależnie od przyczyny hospitalizacji – zarówno jeśli chodzi o zakładanie dostępu naczyniowego lub dostępu do przewodu pokarmowego, jak i każdy dzień żywienia tymi metodami. Żywienie takie i jego prawidłowe raportowanie po prostu się opłaca.

ONS – Doustne suplementy pokarmowe

Leczenie żywieniowe nie musi być jednak inwazyjne, jeśli tylko istnieje możliwość podaży doustnej. Doustne suplementy pokarmowe (ang. ONS, oral nutrition support) są nadal rzadkością w wielu szpitalach, bo w przeciwieństwie do pozostałych metod żywienia klinicznego, na ogół nie mogą być rozliczane przez NFZ, stanowią więc dodatkowe koszty dla oddziałów szpitalnych lub samych pacjentów. Wyjątkiem jest tu hospitalizacja z powodu zaburzeń odżywienia (katalog K27, kod 5.51.01.0010027), wśród których znajdują się m.in. niedożywienie białkowo-energetyczne, różne niedobory czy wyniszczenie z niedożywienia.

Nawet i bez tego jednak, biorąc pod uwagę wszystkie aspekty żywienia klinicznego, może się okazać, że taka poprawa stanu odżywienia, nawet nierefundowana, się opłaca – chociażby poprzez zmniejszenie śmiertelności, liczby powikłań czy koniecznych do wykonania dodatkowych procedur medycznych. Podanie doustnych suplementów pokarmowych należy rozważyć zawsze, gdy pacjent przyjmuje za mało pożywienia przez 5-7 dni, zarówno w zakresie makroskładników, jak i mikroelementów, lub traci na wadze, a przy tym jest w stanie przełknąć pokarm, zachowana jest czynność przełyku i żołądka. Plusem doustnych suplementów pokarmowych jest także to, że pacjent sam, we własnym zakresie, może kontynuować ich przyjmowanie po wyjściu ze szpitala – wszystkie one są bowiem dostępne bez recepty w aptekach.

Zastosowanie ONS

Szeroki wachlarz dostępnych produktów pozwala na ich różnorodne zastosowanie. Pośród nich znajdziemy zarówno preparaty do picia (również klarowne jak soki), jak i takie o zagęszczonej postaci – np. o konsystencji jogurtu czy zupy. Znajdziemy również produkty w postaci sypkiej, mogące służyć zarówno do przygotowania kompletnej diety, jak i do wzbogacenia innych posiłków np. w białko. Wyróżnić można również preparaty o zwiększonej kaloryczności lub zwiększonej zawartości białka, wzbogacone o substancje immunomodulujące, a także diety specjalistyczne, przeznaczone np. dla pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby lub nerek, pacjentów onkologicznych czy pediatrycznych. Ponadto większość tych formuł dostępnych jest w wielu różnych smakach oraz w wersjach bezsmakowych, co pozwala dobrać preparat dla każdego pacjenta, zwłaszcza biorąc pod uwagę możliwe w niektórych chorobach i podczas ich leczenia zmiany odczuwania smaków i zapachów.

Doustne suplementy pokarmowe w zależności od swojego składu mogą stanowić jedyne źródło pożywienia lub stanowić dodatek do pozostałych spożywanych pokarmów, wzbogacając dietę pacjenta o dodatkowe kalorie i składniki odżywcze. Warto również wiedzieć i informować pacjentów o tym, że mogą być one mieszane z żywnością, podgrzewane i stosowane do przygotowywania innych posiłków, takich jak desery, zupy, naleśniki czy nawet lody – tu można wykazać się kreatywnością lub skorzystać z wielu gotowych przepisów, które można bez problemu znaleźć w Internecie, na stronach producentów poszczególnych preparatów lub różnych blogach. Jeśli pacjent ma spożywać je bezpośrednio, dobrze zadbać o to, by preparat był schłodzony, i kłaść duży nacisk, by pić go powoli, po łyku, przez rurkę lub dzieląc go na porcje. Pozwoli to uniknąć wystąpienia objawów niepożądanych, takich jak nudności i biegunka.

Piśmiennictwo:

  1. Sobotka L. i in.; Podstawy żywienia klinicznego; Krakowskie Wydawnictwo Scientifica Sp. Z o.o.; 2013
  2. Strona internetowa: https://prog.nfz.gov.pl/APP-JGP/Grupa.aspx?id=dZtMKjUMP4k%3D
  3. Broszury dotyczące doustnych suplementów pokarmowych różnych firm: Fresenius Kabi Polska Sp. z o.o., Nestle Polska S.A., Nutricia Polska Sp. z o.o., Olimp Laboratories Sp. z o.o.
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

Paulina Górniak

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego WUM, w trakcie specjalizacji z zakresu farmacji szpitalnej w Studium Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego Collegium Medicum UJ. Na co dzień przygotowuje mieszaniny do żywienia pozajelitowego w jednym z warszawskich szpitali.