REKLAMA
REKLAMA

Stabilność emulsji tłuszczowych w mieszaninach do żywienia pozajelitowego

Emulsje tłuszczowe to jeden z głównych makroskładników mieszaniny do żywienia pozajelitowego. Są świetnym źródłem energii – 1g tłuszczu jest w stanie dostarczyć około 9kcal, pozwalając tym samym na podanie pacjentowi mniejszej ilości węglowodanów, ograniczając skutki uboczne indukowane dużymi dawkami glukozy, ponadto obniżają osmolarność mieszaniny i działają korzystnie na śródbłonek naczyniowy.

Wielkość cząstek emulsji

Emulsjom tłuszczowym do podania pozajelitowego są stawiane wymagania dotyczące wielkości cząstek. W dostępnych na rynku emulsjach wynosi ona około 0,25-0,5µm, tak jak w naturalnych chylomikronach. Wielkość ta nie powinna przekroczyć 3,0µm, a powyżej 5,0µm całkowicie dyskwalifikuje mieszaninę, tak duże cząstki mogą doprowadzić do zatkania kapilar płucnych, a ponadto, będąc fagocytowane przez komórki systemu siateczkowo-śródbłonkowego, mogą doprowadzić do uszkodzenia tkanek. Utrzymanie tak małych cząstek, a tym samym stabilność emulsji, zależy od sił elektrostatycznych między kropelkami tłuszczu, które dzięki zastosowaniu emulgatora obdarzone są ładunkiem ujemnym. Siła tego ładunku, mierzona jako potencjał powierzchniowy zeta, gwarantuje odpychanie od siebie cząstek o jednakowych ładunkach, zapobiegając ich łączeniu.

Proces rozkładu emulsji

Problem pojawia się wtedy, gdy w całym układzie znajdzie się czynnik, który jest w stanie ten ładunek zneutralizować, zmniejszając siły odpychania i prowadząc początkowo do agregacji cząstek emulsji i śmietankowania. Śmietankowanie jest pierwszą widoczną oznaką zachodzących zmian – objawia się pojawieniem gęstej białej warstwy na powierzchni i mniej gęstej poniżej, niemniej nie dochodzi do znacznej zmiany średniej wielkości cząstek, w związku z czym jest to etap odwracalny, a mieszanina po łagodnym wymieszaniu staje się ponownie jednorodna. W dalszej kolejności dochodzi do koalescencji, polegającej na tworzeniu większych kropel tłuszczu i następnie do całkowitego rozdziału faz (etapy nieodwracalne). Pamiętać należy, że emulsje tłuszczowe różnych producentów różnią się między sobą stabilnością, ze względu na odmienne typy użytych kwasów tłuszczowych i rodzaju emulgatora (lecytyna sojowa lub jaja kurzego).

REKLAMA
REKLAMA

Czynniki wpływające na stabilność emulsji

Jednym z głównych czynników zmniejszających stabilność emulsji jest dodatek elektrolitów, zwłaszcza dwu- i trójwartościowych, dlatego też nie można dodawać ich do mieszaniny w nieograniczonej ilości, a jedynie do określonego stężenia, wyznaczonego przez CAN lub maksymalne sumy stężeń kationów jedno- i dwuwartościowych. Kolejnym czynnikiem negatywnie wpływającym na stabilność emulsji jest niskie pH, zwłaszcza poniżej 5, które może zostać spowodowane przez np. duże stężenie w mieszaninie roztworu glukozy, lub dodanie bezpośrednio do emulsji tłuszczowej roztworu pierwiastków śladowych o kwaśnym pH.

Ochronne działanie na emulsję tłuszczową wykazują roztwory aminokwasów. Tworzą one kompleksy z jonami metali, prowadząc do zmniejszenia ilości wolnych kationów w mieszaninie, które dzięki temu nie neutralizują ujemnego ładunku cząstek emulsji. Poza tym aminokwasy mają właściwości buforujące, neutralizując niskie pH roztworu glukozy – z tego powodu emulsję dodaje się na końcu, do zbuforowanej już mieszaniny pozostałych składników, i nigdy nie przetacza się jej do worka równocześnie z glukozą.

Peroksydacja kwasów tłuszczowych

Odrębnym zagadnieniem jest peroksydacja wielonienasycowych kwasów tłuszczowych zawartych w emulsjach, do której może dojść w obecności tlenu. W wyniku peroksydacji dochodzi do produkcji rodników i toksycznych produktów końcowych, jak aldehydy. Czynnikami nasilającymi to zjawisko jest ekspozycja na światło, pierwiastki śladowe i ciepło, niektóre witaminy natomiast – np. tokoferol i witamina C – wykazują się działaniem ochronnym. Mieszaninę odżywczą można chronić przed tym zjawiskiem stosując wielowarstwowe worki o małej przepuszczalności dla powietrza, przechowując gotowe worki przed podaniem ich pacjentowi w lodówce oraz stosując ochronę przed światłem, zarówno jeśli chodzi o same worki, jak i aparaty do wlewów.

Piśmiennictwo

  1. Ciszewska-Jędrasik M., Pertkiewicz M.; Mieszaniny do żywienia pozajelitowego, standardy postępowania i zalecenia dla farmaceutów; Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2004

  2. Sieradzki E. i in.; Farmacja szpitalna i kliniczna; Oficyna Wydawnicza Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego; 2012

  3. Sobotka L.; Podstawy żywienia klinicznego; Krakowskie Wydawnictwo Scientifica Sp. z o.o.; 2013

 

Autor: mgr farm. Paulina Górniak

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekaszpitalna.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo