Obszarem działania prehabilitacji są zabiegi operacyjne (głównie duże operacje) oraz terapia onkologiczna. W Polsce ta dziedzina jest dopiero na początku rozwoju, ale warto wspomnieć, że powstają już Poradnie Prehabilitacyjne przy ośrodkach onkologicznych na terenie naszego kraju.
Filary prehabilitacji onkologicznej
W skład zespołu prehabilitacyjnego wchodzić może lekarz onkolog, dietetyk kliniczny, psycholog, fizjoterapeuta oraz farmaceuta. Mogą też zostać zaangażowane pielęgniarki onkologiczne oraz neurologopedzi.
Cztery najważniejsze obszary prehabilitacji onkologicznej, to:
- wdrożenie aktywności fizycznej;
- eliminacja nałogów, szczególnie palenia papierosów, ponieważ kontynuacja palenia papierosów podczas np. chemioterapii, może wiązać się ze zmniejszeniem skuteczności leczenia;
- poprawa stanu odżywienia;
- wsparcie psychologiczne.
Każdy z członków zespołu prehablitacyjnego, będzie się zajmować pacjentem na innym obszarze działania. Farmaceuta może wziąć udział w ułatwieniu pacjentowi walki z nałogiem – np. paleniem papierosów (we wsparciu psychologa), czy poprawie stanu odżywienia (we wsparciu dietetyka klinicznego).
Nad poprawnym procesem prehabilitacji powinien czuwać doświadczony lekarz onkolog.
Czytaj także: Koncyliacja lekowa
Korzyści z wdrażania prehabilitacji onkologicznej
Skuteczna prehabilitacja onkologiczna niesie ze sobą szereg korzyści – zarówno dla pacjenta, jak i systemu ochrony zdrowia, ponieważ może wiązać się z realnymi oszczędnościami.
Włączenie aktywności fizycznej do codzienności pacjenta, zmniejszy ograniczenia wydolności organizmu – np. po zabiegu operacyjnym czy w trakcie intensywnej chemioterapii. Ponadto zoptymalizuje wydolność organizmu i może zapobiec (albo osłabić) procesy zwłóknienia tkanek i narządów.
Wyeliminowanie nałogów, w szczególności palenia papierosów, przed zabiegiem operacyjnym, radioterapią czy chemioterapią, może zwiększyć skuteczność leczenia. Pacjent będzie mniej narażony na powikłania pulmonologiczne po zabiegu (np. infekcje górnych dróg oddechowych), a radioterapia i chemioterapia będzie skuteczniejsza.
Właściwe odżywienie pacjenta zanim rozpocznie leczenie, jest równie ważnym aspektem przygotowania pacjenta do terapii. Niedożywienie pacjentów onkologicznych, kacheksja nowotworowa, to częsty problem, który utrudnia proces zdrowienia, a często go uniemożliwia. Dlatego rozpoczęcie terapii żywieniowej, jeszcze przed podaniem leków przeciwnowotworowych, jest istotne.
Podobnie, konsultacja z psychologiem przed rozpoczęciem terapii, pomoże pacjentowi lepiej współpracować z zespołem onkologów i zaangażować się w leczenie. Wzmocnienie odporności psychicznej pacjenta, przed długotrwałą terapią onkologiczną, zwiększy motywację pacjenta do leczenia.
Wdrożenie wszystkich czterech filarów prehabilitacji onkologicznej, z całą pewnością ułatwia proces leczenia i zwiększa jego skuteczność, co niesie bezpośrednie korzyści dla chorego, ale także dla ochrony zdrowia. Jeśli ograniczymy u pacjenta możliwość wystąpienia powikłań, skrócimy czas hospitalizacji oraz zmniejszymy ilość zastosowanych procedur medycznych.
Pozostaje tylko mieć nadzieję, że świadczenie prehabilitacji onkologicznej, będzie niedługo refundowane ze środków publicznych.
Czytaj także: Trastuzumab derukstekan – EMA zaleca rozszerzenie wskazań terapeutycznych
Źródło:
- https://www.mp.pl/plynoterapia/opieka-okolooperacyjna/304221,prehabilitacja-czyli-dobrze-zagospodarowany-czas-przed-operacja-lub-leczeniem-onkologicznym
- https://www.zwrotnikraka.pl/prehabilitacja-onkologiczna/
- https://prehabilitacja.pl/
mgr farm. Anna Janaszkiewicz














