Sarkopenia może niekorzystnie wpływać na rokowania pacjentów wymagających zabiegu operacyjnego, ponieważ sprzyja występowaniu powikłań po interwencji chirurgicznej. Sarkopenia sprzyja również rozwojowi osteoporozy i istotnie zwiększa ryzyko hospitalizacji.
Sarkopenia – przyczyny
Sarkopenia dotyczy głównie osób starszych, szczególnie po 80. roku życia. Szacuje się, że sarkopenia dotyka 30% osób powyżej 60. roku życia i ponad 50% osób powyżej 80. roku życia. Dotyka przede wszystkim osoby, które korzystają ze sprzętu pomocniczego w codziennym funkcjonowaniu (typu balkonik, chodzik itp.) lub prowadzą siedząco-leżący tryb życia i nieopuszczających swojego miejsca zamieszkania.
Pacjenci, którzy zostali unieruchomieni (na przykład w wyniku urazu), również mają wyższe ryzyko wystąpienia u nich sarkopenii. W rozwoju sarkopenii bardzo istotny jest również sposób odżywiania – spożywanie nieodpowiednio zbilansowanych posiłków, szczególnie w zakresie kaloryczności czy podaży białka, sprzyja rozwojowi tego schorzenia. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że również osoby otyłe mogą cierpieć na tzw. otyłość sarkopeniczną, wynikająca z utraty masy mięśniowej i nadmiernej masy ciała, czego przyczyną jest niska aktywność fizyczna i niewłaściwa dieta.
Sarkopenia może być następstwem innych schorzeń, szczególnie jeśli mamy do czynienia z wielochorobowością seniora. Na wystąpienie sarkopenii szczególnie narażeni są chorujący na:
- choroby przewodu pokarmowego, w tym zaburzenia wchłaniania
- choroby przyzębia, niepełne uzębienie, bolesność przy spożywaniu pokarmów i gryzieniu, źle dobrana proteza itp.
- zaburzenia metaboliczne,
- zaburzenia endokrynologiczne,
- schorzenia wątroby i nerek.
Dieta w sarkopenii
Właściwa dieta w terapii sarkopenii, w połączeniu z odpowiednio dobranymi ćwiczeniami fizycznymi – aerobowymi oraz treningiem siłowym, w sposób bardzo istotny wpływa na poprawę siły i masy mięśniowej pacjenta.
Dieta SIRT
W przypadku diety, zaleca się stosowanie tzw. diety sirtuinowej, czyli diety wpływającej na aktywność białek Sir (Silent information regulator). Odgrywają one istotną rolę w funkcjonowaniu komórek naszego organizmu, wyciszaniu transkrypcji genów, uruchamianiu systemów naprawczych, regulacji apoptozy czy gospodarki węglowodanowo-lipidowej. Sirtuiny obniżają poziom reaktywnych form tlenu i wpływają korzystnie na proces starzenia.
Spośród pokarmów, które są tzw. wyzwalaczami sirtuin, warto wymienić: jarmuż, owoce leśne, truskawki, cebula, kurkuma, soja, natka pietruszki, gryka, rukola, daktyle, lubczyk, zielona herbata, cytrusy, jabłka, kapary, czerwone wino, kakao i gorzka czekolada.
Właściwe nawodnienie
Woda jako podstawowy składnik naszego organizmu, ma istotny wpływ na prawidłwoe funkcjonowanie organizmu, w tym także mięśni. Odwodnienie wpływa na funkcjonalność mięśni, osłabia siłę skurczową mięśnia oraz opóźnia proces regeneracji mięśni, na przykład po treningu.
Pamiętajmy, że z wiekiem postępuje upośledzenie ośrodków pragnienia a senior, nie czując pragnienia, pije mniej wody, co może skutkować przewlekłym odwodnieniem.
Dlatego każdy pacjent powienien spożywać ok. 1,6l wody na dobę (kobiety) oraz ok. 2l wody na dobę (mężczyźni).
Co jeszcze warto suplementować w sarkopenii?
Istotne znaczenie w terapii sarkopenii ma dieta bogata w białko – minimum 0,9g na kg masy ciała w profilaktyce a w przypadku występowania chorób przewlekłych – nawet 1,2 – 1,5g białka na kg masy ciała, o ile funkcjonowanie nerek na to pozwala. Bardzo ważne jest, aby porcje białka były równomiernie rozdzielone na każdy posiłek, ponieważ najkorzystniej stymuluje to syntezę białek mięśniowych.
Leucyna, to kolejny składnik, którego nie powinno zabraknąć w diecie osoby chorującej na sarkopenię. Leucyna to aminokwas egzogenny, który wpływa na budowę masy mięśniowej. Do produktów bogatych w ten składnik zaliczamy: soję, wołowinę, orzeszki ziemne, ryby, migdały, drób, jaja, owies.
Powszechny niedobór witaminy D, szczególnie u seniorów, u których synteza skórna jest osłabiona, również nie pozostaje bez wpływu na osłabienie mięśni. Dlatego pacjenci z sarkopenią koniecznie powinni wykonać badanie na oznaczenie poziomu witaminy D i wdrożyć suplementację tym składnikiem.
Autor: mgr farm. Anna Janaszkiewicz
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/dieta/niedozywienie/309977,sarkopenia-przyczyny-objawy-i-leczenie
https://dietetycy.org.pl/sirtuiny/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2760315/
