Płynoterapia jest jedną z podstawowych procedur medycznych wykonywanych na oddziałach szpitalnych. Założeniem terapii jest stosowanie płynów zbilansowanych składem względem składu elektrolitowego osocza. Prawidłowa podaż płynów wpływa na prowadzenie wszystkich procesów fizjologicznych organizmu. Zapotrzebowanie na płyny u dorosłego człowieka to mniej więcej 35ml wody na kilogram masy ciała. Daje to około 2,5l wody dziennie. Sytuacjami, w których wzrasta popyt na płyny są między innymi : gorączka, wymioty czy biegunka.
Oznaki odwodnienia organizmu
Pierwszym objawem niedoboru płynów jest uczucie pragnienia. W ten naturalny sposób organizm wysyła sygnał o potrzebie dostarczenia płynów. Należy pamiętać, że wraz z wiekiem zanika poczucie pragnienia dlatego ważne jest regularne nawadnianie osób starszych. Ponadto zmiana koloru moczu jest oznaką odwodnienia. Przy niedoborze płynów pacjenci często skarżą się na zmęczenie, senność oraz bóle głowy. Kolejnym alarmującym sygnałem jest suchość skóry a także spadek jej napięcia i jędrności. Odwodnienie obrazuje także suchość śluzówek. Ponadto poważnym objawem niedoboru płynów w organizmie są nieprawidłowe wartości pomiarów parametrów życiowych oraz laboratoryjnych. Dotyczy to między innymi hipernatremii, znacznego zagęszczenia krwi czy wzrostu stężenia mocznika jak również tachykardii czy spadku ciśnienia krwi. Pacjenci, którzy cierpią z powodu biegunki, wymiotów, czy pacjenci ze znacznymi oparzeniami ciała narażeni są na spadek poziomu nawodnienia.
Wybór odpowiedniej płynoterapii
Na rynku istnieje wiele rodzajów, pojemności i stężeń płynów infuzyjnych. Wybór właściwego płynu powinien być uzależniony od stanu klinicznego pacjenta. Wśród płynów infuzyjnych do podania dożylnego wyróżniamy : krystaloidy oraz koloidy.
Koloidy stanowią zawiesinę makrocząsteczek w roztworze. Ich minusem w farmakoterapii jest ryzyko powikłań, może prowadzić do niewydolności nerek. Do tej grupy zaliczamy między innymi gotowe roztwory żelatyny – Gelaspan czy też roztwór skrobi Tetraspan i niebezpieczny HES. Na rynku z tej grupy dostępne są również bezpieczne i istotne w terapii albuminy.
Pierwszym wyborem w płynoterapii są jednak krystaloidy. Te bezpieczne dla pacjenta wlewy są gotowymi roztworami elektrolitów i organicznych substancji. Dostępne są roztwory o różnych stężeniach. Na rynku występuje najpopularniejszy w użyciu 0,9% roztwór chlorku sodu NaCl. Jest powszechnie stosowany, jednak według najnowszych doniesień jest dla organizmu hiperosmolarny. Zbyt duża podaż może prowadzić do niewydolności nerek. Aktualnie stosowany głownie do rozpuszczania leków lub w przypadku wystąpienia zasadowicy.
Kolejnym przykładem krystaloidów stosowanych w terapii pacjentów są wieloelektrolitowe płyny infuzyjne. W tej grupie znajduje się np. Optilyte, Plasmalyte czy Sterofundin a także Mleczan Ringera czy roztwory glukozy. Największą zaletą płynów wieloelektrolitowych jest ich zbliżony do osocza skład. Dzięki zawartości anionów organicznych, które metabolizują do wodorowęglanów płyny wieloelektrolitowe mają działanie alkalizujące.
Źródła:
https://twojdyzur.pl/blog/
https://www.ptfarm.pl/wydawnictwa/czasopisma/farmacja-polska/103/-/29007
