Umiejętności, które nabędziesz w trakcie specjalizacji – farmacja kliniczna

Jak przebiega specjalizacja i jakie umiejętności można pozyskać?

Specjalizacja trwa 3 lata. Program obejmuje 9 modułów (w tym staż kierunkowy), kurs specjalizacyjny jednolity z prawa medycznego oraz staż podstawowy w miejscu pracy. Zajęcia odbywają się stacjonarnie oraz z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (on-line). Szkolenie specjalizacyjne kończy się Państwowym Egzaminem Specjalizacyjnym Farmaceutów (PESF) a po uzyskaniu pozytywnego wyniku – otrzymaniem tytułu specjalisty. Podczas realizacji poszczególnych modułów farmaceuta nabywa szereg umiejętności, które może wykorzystać w karierze zawodowej.

Moduł I – Komunikacja interpersonalna

Farmaceuta nauczy się skutecznej komunikacji zarówno z innymi przedstawicielami zespołów medycznych, jak również z pacjentami i ich opiekunami. Pozna metody rozwiązywania konfliktów, sposoby dostosowania komunikacji do wieku pacjenta podczas przeprowadzania wywiadu oraz edukacji.

Moduł II – Znaczenie farmakokinetyki klinicznej w praktyce medycznej

Podczas kursu magister farmacji nabędzie poszerzoną wiedzę z zakresu farmakokinetyki, której zasady będzie mógł wykorzystać do indywidualizacji dawkowania leków. Zapozna się również z programami komputerowymi do analizy danych farmakokinetycznych.

Moduł III – Fizjologiczne uwarunkowania wpływające na stosowanie leków

Farmaceuta będzie potrafił zindywidualizować farmakoterapię w zależności od czynników fizjologicznych wpływających na farmakokinetykę i farmakodynamikę leków np. u pacjentów pediatrycznych, geriatrycznych czy kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

Moduł IV – Czynniki patologiczne wpływające na losy leków
w organizmie i farmakoterapię

W tym module zostaną przedstawione standardy terapii wybranych chorób, bólu oraz metody optymalizacji leczenia w przypadku niewydolności wątroby, chorób nerek, a także z wykorzystaniem terapii monitorowanej stężeniem leku (TDM).

Moduł V – Racjonalna antybiotykoterapia

Wiedza nabyta w trakcie kursu umożliwi kompetentne doradzanie lekarzom w kontekście racjonalnej antybiotykoterapii. Wśród umiejętności, które pozyska farmaceuta, można wymienić: prawidłową interpretację antybiogramu, dobór antybiotyku na podstawie miejsca zakażenia, patogenu (w tym patogenów alarmowych) i stanu klinicznego pacjenta, określenie odpowiedniego czasu trwania leczenia i dawkowania czy wykorzystanie TDM.

Moduł VI – Specjalistyczne wyroby medyczne stosowane w praktyce klinicznej. Wpływ wyrobów medycznych na stosowaną farmakoterapię

Farmaceuta będzie miał okazję zgłębić wiedzę dotyczącą wyrobów medycznych, systemów oraz zestawów zabiegowych. Dzięki zaprezentowaniu podczas zajęć wszczepialnych wyrobów medycznych (np. stymulatory serca, kardiowertery, zastawki, stenty, protezy naczyniowe, endoprotezy) farmaceuta będzie mógł przeprowadzić kompleksową edukację pacjenta na temat właściwego postępowania z uwzględnieniem praktycznych wskazówek np. czasem, po którym musi się udać do szpitala celem wymiany implantu.

Moduł VII – Badania kliniczne. Nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii (pharmacovigilance)

Magister farmacji zapozna się z terminologią w badań klinicznych, rolą farmaceuty w tym procesie oraz prowadzeniem nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii (pharmacovigilance) obejmującym m.in. obowiązek zgłaszania działań niepożądanych produktów leczniczych.

Moduł VIII – Usługi farmacji klinicznej i opieki farmaceutycznej

Moduł ma przygotować do sprawowania opieki farmaceutycznej, jak również realizowania usług farmacji klinicznej. Dzięki temu farmaceuta nabędzie doświadczenia w: przeprowadzaniu koncyliacji lekowej, przeglądu lekowego, postępowaniu zgodnie ze standardami i wytycznymi, optymalizacji terapii, uwzględniając stan kliniczny pacjenta oraz aspekt ekonomiczny, zastosowaniu TDM, tworzeniu materiałów edukacyjnych dla pacjentów, a także realizowaniu szkoleń personelu na temat farmakoterapii.

Moduł IX – Staże kierunkowe

Staże obejmują zakresem: internę, geriatrię, endokrynologię, diabetologię, dermatologię, hematologię, psychiatrię, chirurgię, pediatrię, ginekologię i położnictwo oraz POZ. Mają na celu wykorzystanie w praktyce wiedzy zdobytej podczas specjalizacji oraz umiejętności współpracy z interdyscyplinarnym zespołem medycznym.

Kurs specjalizacyjny jednolity – Prawo medyczne

Farmaceuta nabędzie wiedzę obejmującą podstawowe przepisy prawa związane z wykonywaniem zawodu oraz odpowiedzialnością.

Co jest ważne podczas specjalizacji i po jej ukończeniu?

Poza wiedzą przekazywaną w trakcie szkolenia kluczową rolę odgrywają: samokształcenie, studiowanie piśmiennictwa obowiązkowego i zalecanego, znajomość aktualnych standardów leczenia, śledzenie czasopism, jak również portali o tematyce farmacji klinicznej (w tym serwis aptekaszpitalna.pl). Nawyk ciągłego pogłębiania wiedzy oraz nabyte podczas specjalizacji umiejętności stanowią fundament pracy farmaceuty klinicznego na oddziałach szpitalnych, w POZ oraz w badaniach klinicznych.

Opracowała: mgr farm. Natalia Janicka

Bibliografia:

1. Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w Projekcie nr FERS.01.13-IP.07-0002/24 pn. „Szkolenie specjalizacyjne dla osób wykonujących zawód fizjoterapeuty i farmaceuty”, 17.02.2026 r.
2. Program specjalizacji w dziedzinie farmacji klinicznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego. Warszawa, 2023.