Bezpieczeństwo farmakoterapii jest jednym z kluczowych obszarów zainteresowania farmaceutów szpitalnych. Pomyłki na etapie przygotowywania, wydawania lub podawania leków mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych dla pacjentów oraz generować dodatkowe koszty dla systemu ochrony zdrowia.
Autorzy przeglądu zwracają uwagę, że właśnie z tego powodu coraz większe zainteresowanie budzą zautomatyzowane systemy dystrybucji leków w dawkach jednostkowych. Ich celem jest ograniczenie liczby czynności wykonywanych manualnie oraz zwiększenie kontroli nad procesem obrotu lekami w szpitalu.
Naukowcy przeanalizowali najnowsze publikacje
Badacze przeprowadzili przegląd literatury naukowej opublikowanej w latach 2019-2024. Analiza objęła publikacje z baz PubMed, Scopus oraz Web of Science dotyczące wpływu systemów UDDS na bezpieczeństwo farmakoterapii, zarządzanie terapią oraz kontrolę zapasów leków w szpitalach.
Spośród 3346 odnalezionych publikacji do ostatecznej analizy zakwalifikowano cztery badania spełniające przyjęte kryteria jakościowe. Obejmowały one zarówno analizy ekonomiczne, jak i badania obserwacyjne prowadzone w warunkach szpitalnych. [ejhp.bmj.com], [ejhp.bmj.com]
Mniej błędów i krótszy czas pracy
Wyniki przeglądu wskazują, że wdrożenie systemów dawek jednostkowych może przynieść wymierne korzyści organizacyjne.
Badania wykazały m.in.:
- zmniejszenie liczby problemów związanych z farmakoterapią,
- skrócenie czasu potrzebnego na przygotowanie i wydawanie leków,
- ograniczenie liczby czynności związanych z manualną obsługą produktów leczniczych.
Autorzy podają, że czas poświęcany na wydawanie i obsługę leków mógł zostać zmniejszony nawet o około 50% w przeliczeniu na pacjenta na dobę.
Największą korzyścią może być poprawa bezpieczeństwa pacjentów
Szczególnie interesujące są wyniki dotyczące błędów lekowych. W analizowanych badaniach wykazano, że połączenie systemów UDDS z technologią kodów kreskowych pozwalało ograniczyć liczbę błędów podczas podawania leków.
Odsetek błędów przy podawaniu leków spadł z 19,5% do 15,8%, natomiast liczba błędów mogących powodować szkody u pacjentów zmniejszyła się z 3,0% do 0,3%.
Według autorów całkowita liczba błędów lekowych w analizowanych placówkach była niższa o 45-70% po wdrożeniu systemów dawek jednostkowych.
Korzyści także dla gospodarki lekowej
Przegląd wskazuje również na potencjalne korzyści ekonomiczne. Dzięki większej kontroli nad zapasami i ograniczeniu liczby błędów systemy UDDS mogą poprawiać efektywność wykorzystania leków.
Autorzy podkreślają jednak, że wdrożenie takich rozwiązań wymaga odpowiednich nakładów inwestycyjnych oraz dostosowania procesów organizacyjnych. Istotną rolę odgrywa także przeszkolenie personelu i integracja nowych narzędzi z istniejącymi systemami informatycznymi.
Znaczenie dla farmacji szpitalnej
Zdaniem autorów dalszy rozwój systemów dawek jednostkowych może być związany z integracją kodów kreskowych, narzędzi do śledzenia leków w czasie rzeczywistym oraz rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję do zapobiegania błędom.
Choć analizowane badania dotyczyły różnych systemów ochrony zdrowia, ich wyniki pokazują, że automatyzacja procesów związanych z gospodarką lekową może wspierać zarówno bezpieczeństwo pacjentów, jak i efektywność pracy aptek szpitalnych. [ejhp.bmj.com]
Źródło:
Gallina M., Testagrossa M., Provenzani A. Unit dose drug dispensing systems in hospitals: a systematic review of medication error reduction and cost-effectiveness, European Journal of Hospital Pharmacy (2026). European Journal of Hospital Pharmacy
Udostępnij tekst w mediach społecznościowych
0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [zaloguj się lub zarejestruj]