Inicjatywa, której obchody rokrocznie przypadają 25 kwietnia podkreśla niezwykły postęp osiągnięty w walce z jedną z najstarszych chorób ludzkości, a także przywołuje niepokojące tendencje, które zostały ujęte w raporcie dotyczącym malarii na świecie w 2017 r . Wynika z niego, iż globalna reakcja na malarię znajduje się na rozdrożu. Po bezprecedensowym okresie sukcesów w zwalczaniu malarii postęp utknął. Obecne tempo jest niewystarczające, aby osiągnąć cele strategiczne Światowej Strategii Technicznej WHO na Malarię 2016-2030 w 2020 r. – w szczególności cele wymagające zmniejszenia dot. liczby zachorowań na malarię i śmiertelności. Kraje z aktywną transmisją choroby coraz częściej należą do jednej z dwóch kategorii: tych, które idą w kierunku eliminacji malarii oraz tych, które mają duże obciążenie chorobowe i zgłosiły znaczny wzrost przypadków malarii.
Globalna strategia techniczna dla malarii na lata 2016-2030 została przyjęta przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia w maju 2015 r. Zapewnia ona kompleksowe ramy, dzięki którym kraje będą mogły starać się przyspieszyć postępy w kierunku eliminacji malarii. Strategia wyznacza cel zmniejszenia częstości występowania i umieralności na świecie z powodu malarii o co najmniej 90% do 2030 r.Podkreśla potrzebę powszechnego uwzględnienia podstawowych interwencji związanych z malarią w odniesieniu do wszystkich zagrożonych populacji i podkreśla znaczenie stosowania wysokiej jakości danych z nadzoru w procesie decyzyjnym. Wskazuje również obszary, w których innowacyjne rozwiązania będą niezbędne do osiągnięcia celów i podsumowuje szacunkowe globalne koszty wdrożenia.
Bez pilnych działań największe zyski w walce z malarią są zagrożone. W Światowym Dniu Malarii WHO nadal wzywa do większych inwestycji i poszerzenia zakresu sprawdzonych narzędzi, które zapobiegają malarii, diagnozują ją i pomagają eliminować.
Według najnowszych danych WHO w 2016 r. liczba przypadków malarii szacowana była na 216 milionów, co oznacza powrót do poziomu z 2012 r. Liczba zgonów wyniosła około 445 000, co stanowi liczbę podobną do 2015 r. Piętnaście krajów, z których wszystkie prócz jednego znajdują się w Afryce subsaharyjskiej odpowiadają za 80% światowego obciążenia malarią.
