Infuzja – co to takiego?
Infuzja to proces, w którym za pomocą urządzenia dostarcza się płyny, żywność bądź lekarstwa do pacjenta w ściśle ustalony sposób. Tą drogą mogą być podawane takie leki jak insulina, antybiotyki, chemioterapeutyki, przeciwbólowe czy preparaty stosowane w żywieniu. Za pomocą specjalnie skonstruowanych urządzeń jesteśmy w stanie kontrolować podaż płynów dożylnych w odmierzonych, bezpiecznych i regularnych dawkach zachowując stały, określony odstęp czasowy. Pompy infuzyjne stosuje się szeroko w praktyce klinicznej do infuzji dożylnej, w zakładach opiekuńczo-leczniczych, a także przez prywatnych użytkowników w warunkach domowych w celu wprowadzania płynów, leków oraz żywności do układu krążenia pacjenta.
Jakie są rodzaje pompy infuzyjnej?
Istnieje wiele różnych rodzajów pomp, dla rozmaitych zastosowań i warunków pracy. Najprostsze urządzenia są kontroluje się grawitacyjnie. Worek umieszcza się powyżej wysokości serca pacjenta, a przy użyciu zacisku rolkowego do kontroli przepływu płyn wprowadza się grawitacyjnie. Czas jak szybko spadają krople do naczynia komory, umożliwia określenie przepływu. Im wyżej znajduje się worek, tym większy przepływ w ml/kroplę.
Prostą odmianą jest pompa elastometryczna, która wykorzystuje zbiornik w postaci balona, który kurcząc się, dostarcza płyn ze stałą wartością. Wolumetryczna pompa infuzyjna jest najbardziej wyszukanym rodzajem pompy, która dostarcza płyn do naczyń pacjenta pod ciśnieniem i oporem. Worek z lekiem jest usytuowany powyżej pompy oraz pacjenta. Sama pompa wykorzystuje liniowy, perystaltyczny ruch lub specjalne kasety, nazywane kasetami tłokowymi, by kontrolować infuzję płynu.
Innym rodzajem są pompy strzykawkowe, które pracują, popychając tłok jednorazowej strzykawki z określoną prędkością, siłą i odległością kontrolowaną elektronicznie. Odmianą pomp strzykawkowych są pompy PCA, które pozwalają pacjentowi na osobistą kontrolę podaży leków za pomocą ręcznego manipulatora, która po naciśnięciu dostarcza określoną dawkę preparatu. Wykorzystuje się to szczególnie w podaży leków przeciwbólowych.
Ostatnim rodzajem są pompy ambulatoryjne. Są one małe, lekkie i zasilane bateryjne. Mogą być strzykawkowe bądź kasetowe a ich zaletą jest to, że są przenośne, umożliwiając pacjentowi przemieszczanie się podczas przyjmowania leków. Pozwala to na podawanie leków w warunkach ambulatoryjnych, szczególnie dla chorych potrzebujących regularnych zastrzyków.
Co zyskujemy dzięki zastosowaniu pompy infuzyjnej?
Obserwując postęp technologiczny ostatnich 40 lat obejmujący pompy infuzyjne, można zauważyć zmianę sposobu leczenia pacjentów nie tylko w szpitalach pod okiem personelu medycznego ale co najważniejsze, możliwość infuzji w domu (czytaj także: Rola farmaceuty w zakresie szpitalnego i domowego żywienia pozajelitowego). Takie rozwiązanie ułatwia prowadzenie leczenia w życiu codziennym. Wbudowane systemy alarmów oraz ściśle zalecone przez producenta testy sprzętu sprawiają, że większość odnotowanych incydentów podczas prowadzenia infuzji wynika z błędów użytkownika. Pozwala to na zauważenie zalet stosowania pomp infuzyjnych. Wśród nich można wymienić:
- dostosowanie podawanej dawki do potrzeb pacjenta,
- precyzyjność i bezpieczeństwo podczas podawania leku,
- możliwość ustalenia niższej dawki niż w doustnym leczeniu farmakologicznym,
- mniejsza ilość skutków ubocznych niż przy doustnym leczeniu farmakologicznym,
- znaczące złagodzenie bólu,
- nastąpienie poprawy przy wykonywaniu codziennych czynności
- możliwość sprawdzenia systemu przed wszczepieniem urządzenia.
Bibliografia:
- Riger Medical, Innovating Together, Wprowadzenie do testów pomp infuzyjnych, pl,
- http://medicalonline.pl/a2197-pompy-infuzyjne–precyzyjna-i-bezpieczna-podaz-lekow.html (dostęp 31.08.2019)
- http://www.tel-med.pl/artykuly/1011-zastosowanie-pompy-infuzyjnej (dostęp 31.08.2019)
Autorka: Justyna Koziej – studentka VI roku farmacji
