REKLAMA
REKLAMA

Jak wygląda okresowa kontrola apteczek oddziałowych?

Aby usprawnić farmakoterapię i dystrybucję leków w szpitalach, część stosowanych preparatów przechowywana jest na konkretnych oddziałach w tzw. apteczkach oddziałowych. Z racji tego, że odpowiednia jakość stosowanych preparatów bezpośrednio przekłada się na zdrowie pacjentów, zastosowano specjalne metody kontroli tych apteczek. Wszystko po to, aby upewnić się, że składowane leki spełniają konkretne wymogi i ich stosowanie nie będzie wiązało się z realnym zagrożeniem dla zdrowia czy życia pacjenta.

Jak wygląda kontrola apteczek oddziałowych?

Apteczka oddziałowa

Aby ułatwić dystrybucję leków w szpitalu, niektóre pozycje zawarte w Receptariuszu można przechowywać na konkretnych oddziałach. Apteczki oddziałowe utworzone w poszczególnych jednostkach, powinny znajdować się w pokojach pielęgniarki oddziałowej. Leki w tych miejscach przechowuje się w szafach zamykanych na klucz, które zapewniają odpowiednie warunki. Pieczę nad nimi sprawuje osoba do tego upoważniona. Ponadto, dodatkowe informacje regulujące warunki funkcjonowania, dystrybucji leków z wykorzystaniem apteczek oddziałowych powinno się doprecyzować w regulaminie danej placówki medycznej.

Konieczne jest przeprowadzenie okresowych kontroli stanu apteczek zlokalizowanych na oddziałach. Częstotliwość tej procedury dopasowuje się do wielkości szpitala i dokładnie określa się w wewnętrznym regulaminie jednostki. Zazwyczaj, tego typu działania są z góry zapowiedziane, natomiast jeśli zaistnieją dodatkowe okoliczności, istnieje możliwość przeprowadzenia kontroli częściej [1].

Kontrola apteczek oddziałowych

Jednym z obowiązków farmaceuty zatrudnionego w szpitalu, jest przeprowadzanie kontroli apteczek oddziałowych. Podczas tej procedury, sprawdza się nie tylko przechowywane w danej jednostce leki, ale również materiały medyczne i opatrunkowe.

REKLAMA
REKLAMA

Podczas takiej procedury zwraca się szczególną uwagę na weryfikację dat ważności, warunków przechowywania i rozchodu środków przechowywanych na oddziałach. Ponadto sprawdza się, czy personel szpitalny regularnie kontroluje temperaturę i wilgotność pomieszczenia, w którym składuje się leki. Dodatkowo weryfikuje się czy wydzielone na oddział preparaty przechowuje się np. w oryginalnych opakowaniach, z daleka od urządzeń grzewczych. W kwestii przechowywania leków należy również zwrócić uwagę na oddzielenie leków narkotycznych i psychotropowych od pozostałych medykamentów. W aspekcie dat ważności, ważne jest nie tylko upewnienie się, czy preparaty z przekroczonym terminem ważności nie składuje się z lekami gotowymi do użycia, ale także zwrócenie uwagi na prawidłowe ułożenie preparatów, tak by leki z najkrótszym terminem ważności wykorzystać w pierwszej kolejności.

Podczas kontroli sprawdza się również zgodność stanu leków narkotycznych z zeszytem kontroli. Dodatkowo weryfikuje się wyeliminowanie preparatów wstrzymanych bądź wycofanych z obrotu, a także przeterminowanych.

Kontrola apteczki oddziałowej stanowi również dobrą okazję, do określenia kompletności i sposobu, w jaki przechowywany jest zestaw antywstrząsowy. Podczas tej procedury, należy zwrócić uwagę na to, czy lokalizacja tego zestawu jest na tyle dogodna dla personelu, że w razie konieczności, możliwa będzie szybka jego lokalizacja [1].

Niedopatrzenie w kwestii kontroli może doprowadzić do poważnych konsekwencji. Zastosowanie leku, który utracił wymogi jakościowe, wskutek niewłaściwego przechowywania bądź przekroczenia daty ważności może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia pacjenta. Ponadto, niedokładne kontrolowane apteczek oddziałowych zwiększa ryzyko pojawienia się w obrocie leków zanieczyszczonych, niewiadomego pochodzenia (czytaj także: Farmaceuta szpitalny w procesie akredytacji szpitala cz. VII) [2].

Rewizja leków na oddziałach musi odbywać się przy obecności osób wyznaczonych do gospodarki lekowej m.in. ordynatora czy pielęgniarki oddziałowej. Każdorazowy fakt przeprowadzenia kontroli apteczki odnotowuje się w zeszycie kontroli. Umieszcza się w nim również ewentualne zastrzeżenia. Przy kolejnej weryfikacji apteczki na danym oddziale, zwraca się szczególną uwagę na to czy zauważone podczas poprzednich kontroli nieprawidłowości zostały wyeliminowane [3].

Teoria a praktyka

Z raportu opublikowanego przez Najwyższą Izbę Kontroli w 2018 roku obejmującego badanie funkcjonowania aptek i działów farmacji szpitalnej wynika, że w ponad 80% skontrolowanych placówek stwierdzono niezgodności pomiędzy stanem magazynowym leków a faktyczną ilością medykamentów przechowywanych.

Ponadto, NIK zwrócił szczególną uwagę na aspekt niewłaściwego przechowywania leków na oddziałach. Kontrole odnotowały, że w niektórych placówkach w jednym miejscu, przechowywano preparaty niewiadomego pochodzenia i leki podawane pacjentom. Dodatkowo otwarte fiolki nie oznaczano datą napoczęcia. Przechowywane leki miały uszkodzone opakowania, przez co utrudnione było określenie przydatności preparatu do spożycia. Gdyby tego było mało, znaleziono placówki, w których leki przechowywane były wraz z preparatami do dezynfekcji, bądź artykułami spożywczymi [2], [4].

Okresowe kontrole apteczek oddziałowych nie tylko stanowią ważne narzędzie, pomocne w utrzymaniu odpowiednio wysokiego poziomu bezpieczeństwa farmakoterapii. Dodatkowo pozwalają na minimalizowanie wydatków, jakie ponosi szpital na ewentualne dodatkowe zakupy środków medycznych.

Źródła:

[1] R. aptekaSzpitalna.pl, ‘Farmaceuta szpitalny w procesie akredytacji szpitala cz. VII’, aptekaszpitalna.pl, 27-Jun-2018.

[2] ‘NIK o nieprawidłowościach w szpitalnych aptekach — Najwyższa Izba Kontroli’. [Online]. Link: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-o-funkcjonowaniu-aptek-i-dzialow-farmacji-w-szpitalach.html. [Dostęp: 02-Lis-2019].

[3] ‘Instrukcja w sprawie gospodarki produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi i preparatami biobójczymi, których obrót podlega w aptece’, ZOZ Chełmno.   

[4] ‘Funkcjonowanie aptek szpitalnych i działów farmacji szpitalnej — Najwyższa Izba Kontroli’. [Online]. Link: https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/17/093/LWA/. [Dostęp: 02-Lis-2019].

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]