Cechy działu farmacji szpitalnej
Temat podobieństw, różnic w organizacji i funkcjonowaniu działów farmacji szpitalnej oraz aptek szpitalnych poruszono już w odrębnym artykule (zobacz: Apteka szpitalna i dział farmacji szpitalnej. Różnice i podobieństwa w funkcjonowaniu). Warto jednak podkreślić, że zgodnie z prawem farmaceutycznym, dział farmacji szpitalnej można utworzyć w placówkach, w których z jakichś przyczyn otworzenie apteki szpitalnej jest niemożliwe. Do zadań tej jednostki zaliczyć można m.in.:
- zaopatrywanie szpitala w produkty lecznicze, leki apteczne, wyroby medyczne, leki recepturowe oraz inne artykuły przewidziane ustawą,
- wykonywanie determinowanych prawem specjalistycznych czynności (np. przygotowywania leków recepturowych, roztworów do żywienia pozajelitowego, udział w badaniach klinicznych prowadzonych na terenie szpitala czy udział w procesie racjonalizacji farmakoterapii).
Funkcjonowanie działu farmacji szpitalnej
Osobą, która odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie działu farmacji szpitalnej, jest kierownik. Niestety obecnie obowiązujące przepisy nie precyzują wymagań formalnych stawianych przed kandydatami na to stanowisko [1], [2]. Do pomyślnego zatwierdzenia kandydatury i podjęcia pracy w charakterze kierownika działu farmacji szpitalnej wymagana jest zgoda Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego.
Do obowiązków kierownika działu farmacji szpitalnej zaliczyć można m.in.: organizację pracy w aptece (nadzorowanie wydawania, zamawiania leków i wyrobów medycznych, dbanie o odpowiednie przechowywanie leków, sporządzanie leków recepturowych lub aptecznych, informowanie o działaniu preparatów), raportowanie działań niepożądanych oraz informowanie inspekcji farmaceutycznej o wadach jakościowych produktów. Ponadto kierownik działu farmacji szpitalnej odpowiada za koordynowanie praktyk studentów farmacji i staży zawodowych techników farmaceutycznych. Do obowiązków osoby piastującej to stanowisko zaliczyć można również prowadzenie ewidencji pracowników, wstrzymywanie lub wycofywanie leków zgodnie z decyzjami GIF, reprezentowanie apteki przed organem odpowiadającym za refundowanie zasobów zgromadzonych w dziale farmacji.
Statystyki dotyczące działów farmacji szpitalnej
Ilość działów farmacji szpitalnej, które funkcjonowały na terenie naszego kraju w poszczególnych kwartałach 2017 roku [3], [4]:
- I kwartał 2017: 993
- II kwartał 2017: 932
- III kwartał 2017: 926
- IV kwartał 2017: 930
Ciągła zmiana przepisów prawnych regulujących funkcjonowanie aptek ogólnodostępnych, aptek szpitalnych i działów farmacji aptecznej doprowadziła do tego, że ogólna ilość działów farmacji szpitalnej podlegała znacznym zmianom na przestrzeni lat. Dla porównania w I kwartale 2019 roku plasowała się następująco:
- Liczba działów farmacji szpitalnej: 964 [4],[5].
Na przestrzeni ostatnich dwóch lat liczba działów farmacji aptecznej drastycznie zmalała (w pierwszym kwartale 2017 roku), następnie podlegała stałemu wzrostowi. Co więcej, przedstawione poniżej dane odnoszące się do 2020 roku sugerują, że opisany trend utrzymuje się po dziś dzień:
- I kwartał 2020: 1000 [4], [6]
- IV kwartał 2020: 1008 [7].
Bibliografia:
- „Apteka szpitalna a dział farmacji szpitalnej. Różnice i podobieństwa w funkcjonowaniu”, aptekaszpitalna.pl, mar. 26, 2019. https://aptekaszpitalna.pl/aktualnosci/apteka-szpitalna-a-dzial-farmacji-szpitalnej-roznice-i-podobienstwa-w-funkcjonowaniu/2019-03-26/ (udostępniono paź. 23, 2020).
- „Farmaceuta może być jednocześnie kierownikiem apteki i działu farmacji szpitalnej?”, mgr.farm. https://mgr.farm/aktualnosci/farmaceuta-moze-byc-jednoczesnie-kierownikiem-apteki-i-dzialu-farmacji-szpitalnej/ (udostępniono paź. 23, 2020).
- „STATYSTYKA – ilość aptek szpitalnych 3/2017”, aptekaszpitalna.pl, paź. 03, 2017. https://aptekaszpitalna.pl/aktualnosci/statystyka-ilosc-aptek-szpitalnych-3-2017/2017-10-03/ (udostępniono paź. 20, 2020).
- „Platforma Rejestrów”. https://rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/main (udostępniono paź. 23, 2020).
- „Zaskoczenia nie ma: dalsze duże spadki w liczbie aptek – FINANSE I ZARZĄDZANIE”, www.rynekaptek.pl. https://www.rynekaptek.pl/marketing-i-zarzadzanie/zaskoczenia-nie-ma-dalsze-duze-spadki-w-liczbie-aptek,30755.html (udostępniono paź. 21, 2020).
- „Rok na rynku aptek. Ubyło ich ponad 600 – FINANSE I ZARZĄDZANIE”, www.rynekaptek.pl. https://www.rynekaptek.pl/marketing-i-zarzadzanie/rok-na-rynku-aptek-ubylo-ich-ponad-600,35353.html (udostępniono paź. 21, 2020).
- „Liczba aptek nadal spada. 61 placówek mniej – FINANSE I ZARZĄDZANIE”, www.rynekaptek.pl. https://www.rynekaptek.pl/marketing-i-zarzadzanie/liczba-aptek-nadal-spada-61-placowek-mniej,37084.html (udostępniono paź. 21, 2020).
Autorka: mgr farm. Agata Zięba
